Steinmeier: Almanya'da demokrasi için 'Weimar' uyarısı, birlik çağrısı

Almanya Federal Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier,Berlin'de Protestan ve Katolik kiliselerinin ortak girişimiyle düzenlenen bir törende yaptığı konuşmada, ülkenin demokrasisi için tarihi bir uyarıda bulundu. Steinmeier, günümüz Almanya'sının 1930'lı yılların Weimar Cumhuriyeti son dönemine benzeyen bir kutuplaşma ve bölünme riski taşıdığını, bu durumun temel hak ve özgürlükleri tehdit edebileceğini vurguladı.

Kiliselerin ortak çağrısı: 'Demokrasiyi koruyun'

Almanya Protestan Kilisesi (EKD) ve Katolik Alman Kilisesi, "Demokrasiyi güçlendirelim" başlığıyla yaygın bir bildiri yayımlayarak siyasi partilerden ve sivil toplumdan, ırkçılık, antisemetizm ve aşırı sağ görüşlere karşı ortak bir cephe oluşturmalarını istemişti. Kiliseler, toplumsal birliğin eridiğini, demokratik kurumlara güvencenin sarsıldığını kaydederken, Steinmeier bu çağrıyı destekleyerek "Demokrasi bir hediye değil, her gün kazandırılması gereken bir görevdir" mesajını verdi.

Weimar benzetmesi ve tarihsel ağırlık

Cumhurbaşkanı'nın "Weimar" referansı, Almanya siyasi kültüründe derin bir uyarı niteliği taşır. 1933'te Hitler'in iktidarına gelmesini sağlayan sürecin, parlamento işleyişinin felc olması, aşırı milliyetçi propagandanın yayılması ve demokratik partilerin birliğini kuramamasıyla gerçekleştiği hatırlatılır. Steinmeier, bugünkü parlamenter sistemin 1930'lardan çok daha sağlam olduğunu belirtse de, "sessiz çekilmenin" ve "normalleştirilen nefret söyleminin" tehlikesi karşısında uyaran bir duruş sergiledi.

AfD ve son seçimler gölgesinde

Bu uyarı, son aylarda Thüringen, Saksonya ve Brandenburg eyaletlerinde yapılan eyalet parlamento seçimlerinde AfD (Alternatif für Deutschland) partisinin güçlü performans gösterdiği ve bazı bölgelerde birinci parti çıktığı dönemde geliyor. Federal Anayasa Mahkemesi'nin AfD'yi "aşırı sağ şüpheli örgüt" olarak sınıflandırması ve parti içindeki bazı kanatların resmi olarak "aşırı sağcı" etiketlenmesi, siyasi ortamı daha da gerginleştirmişti. Steinmeier, partiyi adıyla anmamakla birlikte, "Anayasa'ya sadakat yemini edenlerin, Anayasa'yı zedeleyen bir retorikle hareket etmemesi" gerektiğine dikkat çekti.

Cumhurbaşkanı, demokrasinin sadece seçim kutusuyla sınırlı kalmadığını, hukuk devleti, bağımsız yargı, serbest basın ve azınlık hakları gibi kurumsal denge unsurlarıyla korunduğunu hatırlatarak, her demokratın bu mücadelede paydaş olması gerektiğini kaydetti.