Süresiz nafaka tarihe karışıyor: Yeni düzenleme Meclis'ten geçiyor

Türkiye'de yıllardır tartışmalara ve Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarına konu olan "süresiz nafaka" uygulaması, tarihe karışmak üzere. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Adalet Komisyonu'nda görüşülerek olumlu raporlanan Türk Medeni Kanunu (TMK) değişiklik tasarısı, bir sonraki oturumda Genel Kurul gündemine taşınacak.

Yeni düzenlemenin öne çıkan noktaları

Komisyondan çıkan taslak metne göre; nafaka hakkazanı, artık "süresiz" değil, evliliğin süresi, tarafların kusur oranları ve nafaka alacak tarafın ekonomik durumu gibi kriterlere göre belirlenen bir süreyle sınırlandırılıyor. Tasarının temel eksenleri şunlardır:

• Evlilik süresi kriteri: Kısa süreli evliliklerde nafaka süresi, evlilik süresinin belirli bir oranı (örneğin yarısı) ile kısıtlanıyor.
• Kusur paylaşımı: Boşanma davasında kusuru ağır olan tarafın nafaka talep hakkı kısıtlanıyor veya ortadan kaldırılıyor.
• İştahsızlık ve yeniden evlenme: Nafaka alanın, çalışma gücüne sahip olmasına rağmen istihdam edilmekten kaçınması durumunda nafaka kesilebileceği gibi, yeniden evlenme veya nikahen muamele halinde de otomatikmen sona erdiriliyor.
• Yoksulluk şartı: Nafaka talebinin kabulü için alacak tarafın "yoksulluk" durumunda olması şartı daha net tanımlanıyor.

Anayasa Mahkemesi kararı motor oldu

Değişimin arka planında, Anayasa Mahkemesi'nin 2024 yılında TMK madde 175'in "eşitsizlik" gerekçesiyle iptal ettiği karar yatıyor. AYM, süresiz nafakanın erkekleri ayrıcalıksız bırakıp kadını sürekli bakmakla yükümlü kıldığını, bu durumun eşitlik ilkesine aykırı olduğunu tespit etmiş, yasama organına yeni bir düzenleme yapması için süre tanımıştı. Adalet Bakanlığı, bu kararın ardından hazırladığı tasarının "adalet dengesi"yi kuracağını, hem nafaka alanın hem de veren tarafın haklarını koruyacağını savunuyor.

Geçiş döneminde ne olacak?

Mevcut süresiz nafaka alıcıları için tasaride geçiş hükümleri öngörülüyor. Buna göre; kanun yürürlüğe girdiğinde haliyle devam eden nafaka dosyalarında, yeni süre sınırlamaları dikkate alınarak yeniden değerlendirme yapılabilecek. Ancak yargıtay kararı kesinleşmiş, icra yollarıyla takip edilen dosyalardaki etki alanı, tasarının nihai metnindeki "geçiş maddesi" taslağına göre şekillenecek. Hukukçular, kesin hükümler için Resmi Gazete'de yayımlanacak metnin beklenmesi gerektiğini vurguluyor.

Tasarının Genel Kurul'da oylanıp kabul edilmesi halinde, Cumhurbaşkanı onayı sonrası Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girecek. Yeni düzenleme, boşanma hukukundaki en köklü tartışmalardan birine nokta koyması bekleniyor.