Tayland Borsası (SET) Kısa Satış ve HFT Kurallarını Yeniden Düzenledi: 16 Kasım'da Güçlü Denetim

Bangkok — Tayland Borsası (SET), piyasa istikrarını, likiditesini ve yatırımcı güvenini artırmak amacıyla 16 Kasım 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe girecek kapsamlı bir düzenleme paketini duyurdu. Borsanın yaptığı resmi bildirime göre; yeni kurallar, kısa satış (short-selling) işlemlerinde şeffaflığı zorunlu kılarken, yüksek frekanslı ticaret (HFT) yapan algoritmik aktörler için daha katı denetim mekanizmaları öngörüyor.

Kısa satışta "günlük raporlama" zorunluluğu getirildi

Yönetmelik değişikliğinin en çarpıcı kalemi, kısa satış pozisyonlarının takibine ilişkin. Yeni düzeneğe göre; aracı kurumlar, müşterilerinin açık (uncovered) kısa satış pozisyonlarını günlük bazda borsaya bildirmek zorunda kalacak. Daha önce bu raporlama haftalık veya aylık periyotlarla yapılıyor ve piyasa gözetimi açısından "gecikmeli" veri sorunu yaratıyordu. SET yetkilileri, günlük raporlamanın; manipülatif fiyat düşürme girişimlerinin (bear raid) erken aşamada tespit edilmesini sağlayacağını, dolayısıyla küçük yatırımcıyı koruyacağını açıkladı.

HFT firmaları için "co-location" ve test standartları sertleştirildi

Yüksek frekanslı ticaret (HFT) yapan firmalar için de yeni bir uyum süreci başlıyor. Borsa, sunucu yerleştirme (co-location) hizmeti alan algoritmik ticaretçilerin, stratejilerini canlı ortama taşımadan önce SET'in yeni kurulan "Algoritmik Test Ortamı"nda zorunlu stres testlerinden geçirmesini şart koştu. Ayrıca HFT katılımcıları, anlık emir/iptal oranları (order-to-trade ratio) ve minimum emir bekletme süreleri gibi parametrelerde güncellenen limitlere uymakla yükümlü olacak. Bu adım, 2023-2024 döneminde bölgesel borsalarda yaşanan "flash crash" (anlık çöküş) olaylarının tekrarını önlemeye yönelik bir makro önlem olarak değerlendiriliyor.

Piyasa yapıcıları için yeni likidite yükümlülükleri

Düzenleme paketi, piyasa yapıcı (market maker) kurumların da sorumluluk alanını genişletiyor. Yeni kurallara göre; piyasa yapıcılar, belirli hisse senetleri ve vadeli işlem kontratları için minimum kotasyon genişliği (spread) ve derinlik (depth) hedeflerini gün içinde %90 oranında karşılayacak. Bu hedeflere uymayan kurumlara idari para cezası ve piyasa yapıcılığı yetkisinin askıya alınması gibi yaptırımlar uygulanabilecek. SET, bu hükmün özellikle düşük hacimli hisse senetlerinde (small-cap) fiyat keşfini iyileştireceğini öngörüyor.

Uzmanlar, Tayland Borsası'nın (SET) bu hamlesini, MSCI Gelişen Piyazalar Endeksi'ne yeniden dahil olma hedefi ve yabancı portföy yatırımcıları (foreign portfolio investors) tarafından uzun süredir talep edilen "kurumsal standartlara uygunluk" sürecinin bir parçası olarak okuyor. Borsa yetkilileri, yeni yönetmeliğin uygulanması için aracı kurumlara ve yazılım sağlayıcılarına geçiş süresi tanındığını, 16 Kasım sonrası denetimlerin yoğunlaştırılacağını kaydetti.