TBMM'de Booking ve Airbnb'i sarsacak teklif komisyondan geçti: %17 komisyon tavanı ve temsilci zorunluluğu geldi

TBMM Turizm Komisyonu, dün akit kabul ettiği oturumda yabancı menşeli dijital konaklama platformlarını kapsayan "Turizm Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi"ni madde madde oybirliğiyle onayladı. Teklif, Genel Kurul'onayından sonra Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girecek.

Platformlara neler getiriliyor?

Teklifin en çarpıcı maddesi, Booking.com, Expedia, Airbnb gibi platformların otel ve konaklama işletmelerinden alabilecekleri komisyon oranına %17 üst sınır getirmesi. Mevcut piyasa uygulamalarında bu oranın %25-30 seviyelerine çıktığı, küçük işletmelerin karlılığını zora soktuğu savunuluyordu. Yeni düzenlemeyle platformlar, konaklama bedelinin %17'sini geçemez hale getiriliyor.

Komisyon sınırlamasının yanında teklif, bu platformların Türkiye'de faaliyet gösterebilmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan "Dijital Konaklama Platformu İzni" almayı zorunlu kılıyor. İzin belgesi 5 yıl geçerli olacak, yıllık 500 bin TL harç bedeli ödenecek.

Temsilci ve vergi: "Adresleri Türkiye"

Yasama organının en çok durduğu nokta, bu platformların Türkiye'de hukuki varlığı olmamasıydı. Teklif uyarınca; yabancı platformlar Türkiye'de bir temsilci (liaison office) veya şube açmak zorunda kalacak. Bu temsilci, vergi dairelerine mükellefiyet bildirimi yapacak, KDV ve Stopaj vergilerini tahakkuk ettirecek ve Bakanlık'ın denetimlerine tabi olacak.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, "Bu düzenlemeyle yıllarca vergi kaybına yol açan ve denetimden kaçıran yapının önüne geçildi, yerel otelcilerle eşit rekabet zemini sağlandı" ifadeleri kullanıldı.

Veri yerelleştirme ve müşteri bilgileri

Teklifin bir diğer kritik boyutu veri güvenliği. Platformlar, Türkiye'deki konaklama yerleri ve misafirlerle ilgili işlenen kişisel verilerin kopyasını Türkiye'de tutmak zorunda. Talep halinde bu veriler, Bakanlık ve ilgili resmi kurumlarla paylaşılacak. Bu madde, KVKK uyumu ve güvenlik açısından "kritik altyapı" niteliğinde değerlendiriliyor.

Süreç ve sonraki adım

Komisyon raporuna göre, kanun yayımlanma tarihinden 6 ay sonra yürürlüğe girecek. Platformlara izin başvurusu, temsilci ataması ve teknik altyapı uyarlaması için bu ara süre tanınıyor. Genel Kurul gündemine alınacak tasarı, Meclis'in önümüzdeki hafta başında başlayacak oturumlarda görüşülmesi bekleniyor.

Sektör temsilcileri yeni düzenlemeyi "geç kalınmış ama doğru bir adım" olarak nitelendirirken, platformlardan henüz resmi bir geri bildirim gelmedi. Uzmanlar, platformların bu maliyetleri konaklama işletmelerine yansıtma riskine dikkat çekiyor.