TBMM'ye pilot, mühendis ve mimarlara yeşil pasaport teklifi: 3 meslek grubu vizesiz seyahate yakın

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) İçişleri Komisyonu gündemine, mesleki nedenlerle sık sık yurtdışı seyahati zorunlu kalan üç kritik meslek grubuna yeşil pasaport verilmesini öngören kanun teklifi girdi. Teklif kabul edilirse; Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü lisanslı pilotlar, TMMOB'ye kayıtlı mühendisler ve mimarlar "yeşil pasaport" sahibi olacak ve Schengen alanı dışında 60'tan fazla ülkeye vizesiz seyahat edebilecek.

Kapsamda kimler olacak?

Mevcut Pasaport Kanunu'na eklenecek madde değişikliğiyle yeşil pasaport hakkı, şu üç meslek grubuna genişletilecek:

• Pilotlar: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından verilen ATPL (Airline Transport Pilot License) veya CPL (Commercial Pilot License) lisansı taşıyan ve aktif görev yapan personel.
• Mühendisler: Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) ilgili mühendis odalarına (Makina, Elektrik, Elektronik, Bilgisayar, İnşaat, Harita, Jeofizik, Jeoloji, Maden, Metalurji, Kimya, Gıda, Çevre, Ziraat, Orman, Jeoteknik, Denizcilik, İstatistik, Şehir Plancısı vb.) kayıtlı, mesleki yeterlilik belgesi sahibi mühendisler.
• Mimarlar: TMMOB Mimarlar Odası'na kayıtlı, mesleki yeterlilik belgesi sahibi mimarlar.

Teklif metninde, bu grupların "mesleki faaliyetleri nedeniyle sürekli yurtdışı seyahati yapmak zorunda oldukları" ve "uluslararası standartlarda lisanslı oldukları" gerekçesiyle ayrıcalıklandırıldığı vurgulanıyor. Önemli detay: Hak kazandığı için ilgili meslek odasına kayıt ve mesleki yeterlilik belgesi şart koşuluyor; sadece mezuniyet yeterli değil.

Yeşil pasaport hangi ülkelere kapı açar?

Yeşil pasaport sahipleri, AB Schengen vizesi muafiyeti sağlamasa da; Ukrayna, Rusya, Japonya, Güney Kore, Malezya, Singapur, Tayland, Brezilya, Arjantin, Şili, Ürdün, Katar, BAE, Azerbaycan, Gürcistan, Sırbistan, Karadağ, Bosna Hersek, Makedonya, Arnavutluk, Kosova, Moldovya, Belarus, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan, Moğolistan, Endonezya, Filipinler, Vietnam, Macaristan (Schengen öncesi anlaşma kapsamında) gibi 60'tan fazla ülkeye vizesiz veya kapıda vize ile girebiliyor. Bu liste diplomatik ilişkiler çerçevesinde güncelleniyor.

Süreç neresinde ve ne zaman yürürlüğe girer?

Kanun teklifi İçişleri Komisyonu'nda görüşülüyor. Komisyondan geçerse Genel Kurul gündemine alınacak, oradan da geçirse Cumhurbaşkanı onayından sonra Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girecek. İçişleri Bakanlığı kaynakları, teklifin "geniş konsensüs yakaladığını" ve "bu yasama döneminde sonuçlandırılmayı hedeflendiğini" aktarıyor. Yürürlük tarihi yayımlandığı tarihten itibaren olacak, geçici madde ile başvuru usulleri İçişleri Bakanlığı'nın çıkaracağı yönetmelikle düzenlenecek.

Mevcut sahipler kimler?

Şu an yeşil pasaport; başbakan/başbakan yardımcıları, bakanlar, milletvekilleri, anayasa mahkemesi/yüksek mahkeme üyeleri, üniversite rektörleri/dekânları, profesörler, doçentler, Milli Olimpiyat Komitesi üyeleri, uluslararası sporcular, belirli üst düzey kamu yöneticileri ve ailelerine veriliyor. Yıllık tahmini başvuru sayısı bu genişlemeyle 50-60 bine çıkacak.