Trump'ın 6 yıl önceki 'Somali' lafı neden bugün gündemde? İddia, inkâr ve tepkiler

Sosyal medya platformlarında özellikle X (eski Twitter) üzerinde, ABD'nin 45. Başkanı Donald Trump'ın Ocak 2018'de bir göçmenlik toplantısında Somali ve bazı Afrika ülkeleri için "b*k çukuru" (shithole) terimini kullandığı iddiaları, 20 Ekim 2026 Salı günü yeniden yayılmaya başladı. Paylaşımların çoğu, o dönemdeki Washington Post ve AP haberlerine dayanarak, Trump'ın "Somali tam bir b*k çukuru. Ülke bile değil" cümlesini kurduğunu öne sürüyor.

O toplantıda neler söylendi?

11 Ocak 2018 tarihinde Beyaz Saray'da, çift partili bir göçmenlik anlaşması (DACA) üzerine yapılan kapalı toplantıda Trump, Haiti, El Salvador ve Afrika ülkelerinden gelen göçmenleri referans alarak "Biz neden bu b*k çukuru ülkelerden insan alıyoruz?" diye sorduğu iddia edildi. Washington Post'un o tarihte yayımladığı özel haberde, Trump'ın özellikle Somali'yi hedef alarak "Ülke bile değil" ifadesini kullandığı aktarılmıştı. Toplantıda bulunan Demokrat Senatör Dick Durbin, bu lafı duyduğunu onaylamış; o dönemdeki Cumhurbaşkanı Yardımcısı Mike Pence ve bazı yetkililer ise "böyle bir kelime duyulmadı" demiştir.

Trump ve Somali'nin tepkileri

İddialar patlak verir vermiş, Trump o gün Twitter hesabından (o dönemde) "Bu dil benim dilim değil, ama bu zor bir toplantıydı" diyerek kısmi inkâr yapmış, daha sonra da "Hiçbir zaman bu kelimeyi kullanmadım" demişti. Somali Federal Hükümeti o dönem Başbakanı Hassan Ali Kheyre aracılığıyla resmi bir protesto notası vermiş, "Bu laflar Afrika kıtasının ve Somali'nin onuruna vuruldu" demişti. Afrika Birliği (AU) da ifadeyi "alçaltıcı, ırkçı ve kışkırtıcı" olarak tanımlayıp geri çekilmesini istemişti.

Neden bugün tekrar konuşuluyor?

2026 Ekim ayı gündemine bu eski lafın yeniden girmesi, genellikle yıl dönümü etkisi, yeni bir belgesel yayınlanması veya ABD iç politikasında göçmenlik tartışmalarının yeniden alevlenmesiyle açıklanıyor. Son haftalarda ABD'de sınır güvenliği ve Afrikalı mülteci kabul kotaları üzerine kongre tartışmaları yaşandığı için, 2018 terminolojisi referans olarak getiriliyor. Somali tarafında ise son yıllarda ATTMİS (Afrika Geçiş Misyonu) desteğiyle şiddetle mücadele eden ve borç affı sürecini yöneten hükümetin, o dönemdeki "döşemsiz devlet" imajından ne kadar uzaklaştığı vurgulanıyor.