Trump'tan seçim vaadi: Kongre kontrolünde kalırsak her yetişkine 5.000 dolar 'kâr payı'

Donald Trump, Kasım ayı ara seçimlerini hedef alan kampanya rhetoric'ini ekonomik bir teklifle zenginleştirdi. New York Times (NYT) raporuna göre, eski Başkan ve Cumhuriyetçi Parti adayı Trump, partisinin Temsilciler Meclisi ve Senato'daki kontrolünü muhafaza etmesi durumunda, ülkedeki her yetişkin vatandaşa 5.000 dolarlık bir "kâr payı" (dividend) çeki kesilmesi fikrini gündeme getirdi.

Teklif, son aylarda Elon Musk'ın başkanlığında kurulan ve federal harcamaları kesme yetkisi verilen "Hükümet Verimliliği Departmanı" (DOGE) tasarruflarının bir kısmının vatandaşlara dağıtılması fikri (yaygın adıyla "DOCE Dividend") üzerine kuruluyor. Trump, bir toplantıda veya sosyal medya paylaşımında —NYT'nin belirttiği kaynağa göre— "Eğer biz kazanırsak, bu tasarrufların bir kısmını size geri vereceğiz" mesajını verdi.

Maliye uzmanları: "Borçlanmayı artırır, enflasyon riski taşır"

Öneri, Washington'da hem meşruiyet hem de uygulanabilirlik tartışmalarını ateşledi. Kongre Bütçe Ofisi (CBO) ve bağımsız düşünce kuruluşları, federal bütçenin yıllık trilyonlarca dolarlık açığı varken, 250 milyonun üzerinde yetişkine 5.000 dolar ödeme (toplam maliyet tahmini 1.25 trilyon dolar civarında) için yeni borçlanma veya masif kesintiler şart olacağını belirtiyor. Demokratik Parti yetkilileri teklifi "seçim rüşveti" olarak niteleyip, Sosyal Güvenlik ve Medicare fonlarının zaten daraldoğu bir dönemde federal borcun patlamasını hızlandıracağını savunuyor.

Yasama süreci zorlu: Çoğunluk yetmez, 60 oy gerekebilir

Cumhuriyetçilerin her iki kamrayı da kazansa bile, bu tür bir doğrudan nakit transferi için Senato'da "filibuster" engelini aşmak adına 60 senatör oyu (süper çoğunluk) veya bütçe uzlaştırma (reconciliation) sürecine sokulması gerekiyor. Uzlaştırma süreci ise sadece bütçe etkili maddeleri kapsadığı ve basit çoğunlukla geçtiği için, parlamenter kuralların (Byrd Kuralı) bu ödemeyi kabul edip etmeyeceği belirsiz. 2020-2021 stimülü çeki dağıtımlarının aksine, bu sefer bir "kâr payı" olarak çerçevelendirme denemesi, yasal alanda yeni bir tartışma alanı yaratıyor.

Trump kampanyası henüz ödemenin finansman kaynağını (DOGE tasarrufları mı, yeni borçlanma mı, vergi artırımı mı?) detaylandıran resmi bir yazılı plan yayımlamadı. NYT, teklifin seçmenin en çok endişe duyduğu yaşam maliyeti ve enflasyon konularına hitap etmeye yönelik stratejik bir hamle olarak değerlendirildiğini aktarıyor.