Trump: 'Ukrayna Yeni Bir Başkan Bulmalı', Zelensky Diesel Anlaşmasını 'Putin'e Hediye' Olarak Niteledi

ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna Başkanı Volodymyr Zelensky ile Rusya'ya yönelik diesel ihracat anlaşması konusunda yaşanan krizin ardından, Ukrayna'nın yeni bir lider seçmesi gerektiği yönünde sert bir çağrıda bulundu. Beyaz Saray dışında gazetecilerle konuşan Trump, Zelensky'in Rusya rafinerilerine saldırmaya devam ederek "dünya için sorun yarattığını" ve bir anlaşıma imza atmadığını iddia etti.

Trump: 'Anlaşma Yapabilen Bir Lider Gelsin'

Trump, "O, dünya için sorun yaratıyor. Kesinlikle durmalı. Anlaşma yapabilen yeni bir lider gelsin" ifadelerini kullandı. ABD Başkanı, geçen aralık ayında da Ukrayna'da yeni seçimlerin yapılması gerektiğini söylemişti. Ülke 2022'den beri savaş hukuku kapsamında olduğu için seçimler ertelendi.

Rusya Diesel Anlaşması Neden Tartışma Yarattı?

Krizin kaynağı, ABD'nin Cuma günü Moskova ile imzaladığı, Rusya'dan diesel ithalatına yönelik yaptırımların 7 Nisan'a kadar askıya alındığını onaylayan anlaşmaydı. Anlaşma kapsamında Rusya, ilk etapta 300 bin ton, ardından Kasım ayına 500 bin ton ve ardından bir milyon ton diesel piyasaya sürecek. Trump, Truth Social hesabında bu miktarın "kısa bir süre içinde" 3 milyona kadar çıkabileceğini, ancak bu da Rusya rafinerilerinin durumuna bağlı olduğunu belirtmişti.

Zelensky, anlaşmanın Rusya'ya savaşı finanse edecek yeni fonlar sağlayacağını, bu durumun "Putin'e hediye" olduğunu söyleyerek sert tepki göstermişti. Ukrayna Başkanı, anlaşma sonrası Zaporijya'daki ölümlü saldırıları da gündeme getirerek, Moskova'nın bunu "savaşa devam etme izni" olarak algıladığını iddia etti.

AB ve İngiltere: 'Yaptırımlar gevşetilmemeli'

AB Dış Politika Şefi Kaja Kallas, Zelensky ile aynı çizgide konuştu. Kallas, yaptırımların askıya alınmasının Moskova'ya savaş için daha fazla gelir sağlayacağını, "Bu, Rusya üzerindeki baskıyı azaltma vakti değil" diyerek, Pazartesi günü savaş başlangıcından bu yana en kapsamlı yaptırım paketinin onaylanacağını duyurdu.

Downing Street'den yapılan açıklamada ise İngiltere Başbakanı'nın Zelensky ile görüştüğü, "tam dayanışma" sunduğu ve Rusya'nın enerji atılımını ve Kara Denizindeki ticaret gemilerine saldırıları durdurmasını istediği, bunun global enerji ve gıda arzını rahatlatacağını belirtti.

Arka Plandaki Ekonomik Hesap: Seçimler ve Pompa Fiyatları

Trump yönetiminin bu hamlesinin ardında, Kasım ayı ara seçimlerden önce ABD iç piyasasındaki yakıt fiyatlarını düşürme çabası yatıyor. AAA verilerine göre ABD'de ortalama diesel fiyatı galon başına 6,28 dolara yükselmiş, geçen yılın 3,68 dolarlık seviyesinin çok üzerinde seyrediyor. İran ile yaşanan gerilimlerin Hormuz Boğazı'ndaki trafiği etkilemesi ve Ukrayna-Rusya rafineri saldırılarının global arzı daraltması, enflasyonist baskıyı artırmıştı.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre son 10 ayda Ukrayna drone saldırıları nedeniyle Rusya'da diesel üretimi tahmini %30 oranında düştü. Trump ekibi, Rusya'dan gelecek bu arzın pompa fiyatlarını seçime kadar geriletmesini hedefliyor.