TÜİK verisi: Hanehalkı bütçesinin %67'si konut, gıda ve ulaşımda eriyor

Ankara — Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) bugün açıkladığı 2025 Yılı Hanehalkı Bütçe Araştırması sonuçlarıyla, vatandaşların kazandığı her 100 lirakın 67 lirasının konut-kira, gıda ve ulaşım harcamalarına gittiğini ortaya koydu. Bu üç ana kalem, toplam tüketim harcamalarının üçte ikisinden fazlasını oluştururken, yıllardır izlenen "temel ihtiyaç baskısı" trendi 2025'te de sürdü.

Bütçeyi yakan üç kalem: Konut, gıda, ulaşım

Araştırmaya göre hanehalkı tüketim harcamalarında en büyük pay konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar kalemine ait. Kira ve imar giderleri dahil bu grup, toplam harcamaların tek başına en ağır dilimi oluşturdu. Hemen ardından gıda ve alkolsüz içecekler ile ulaşım (yakıt, toplu taşıma, bakım-onarım) geliyor. Bu üç kategori birleştiğinde, ortalama bir ailenin elinden kalan manevi harcamalar, eğitim, sağlık, kültür ve giyim gibi alanlar için ciddi oranda daralıyor.

Diğer harcamalar geriledi, birikim imkansıza yaklaştı

Veriler, giyim-ayakkabı, mobilya, eğitim, sağlık ve rekreasyon-kültür gibi "ikincil" kabul edilen kalemlerin bütçe içindeki payının düşüş trendinin devam ettiğini gösteriyor. Özellikle giyim ve ayakkabı harcamaları enflasyona ayak uyduramayan gelirler nedeniyle en çok sıkışan kalemler arasında yer alıyor. Uzmanlar, bu yapının hanehalklarının birikim yapma kapasitesini doğrudan zayıflattığını, borçlanma eğiliminin artışa geçtiğini vurguluyor.

Enflasyonun en sert vurduğu alan netleşti

TÜİK verileri, enflasyonun sadece bir fiyat artışı olmadığını, aynı zamanda harcama yapısalını yeniden şekillendirdiğini kanıtlıyor. Konut kira ve aidat giderlerinin dolar/tahvil endeksli sözleşmelerle artması, gıda fiyatlarındaki süreklilik ve ulaşımda yakıt maliyetlerinin yansıması; bu 67 lirakın niye "kaçıp gittiğini" açıklıyor. Raporda, en düşük gelir grubunda bu oranın hatta %75'in üzerindeki seviyelere çıktığı, yüksek gelir grubunda ise %50 bandında kaldığı kaydediliyor; yani yoksul aileler kazandıklarının neredeyse tamamını sadece ayakta kalmak için harcıyor.