Türkiye'den Yunanistan-KKTC elektrik kablosuna sert mesaj: "İzinsiz geçiş yok"

Ankara - Türkiye, Yunanistan'ın Girit adası ile Kıbrıs Rum Kesimi arasında döşenmesi planlanan denizaltı elektrik iletim hattı (EuroAsia Interconnector) projesine ilişkin olarak sert bir diplomatik uyarı yaydı. Milli Savunma Bakanlığı (MSB) kaynakları, projenin rotasının Türkiye'nin kayıtlı kıta sahası alanlarından geçtiğini ve bu nedenle projenin Türkiye'nin izni ve ön koordinasyonu olmadan hayata geçirilemeyeceğini bildirdi.

Konuyla ilgili yapılan değerlendirmede, projenin "Ortak Çıkar Projesi" (PCI) kapsamında Avrupa Birliği desteğiyle yürütüldüğü, ancak rotanın Türkiye'nin deniz hukukuna dayandığı kıta sahası sınırları içine girdiği vurgulandı. Bakanlık, "Türkiye'nin hak ve çıkarları ihlal edilerek, tek taraflı eylemlerle bölgedeki istikrar zedelemeyecektir" ifadelerini kullandı.

Projenin stratejik boyutu ve Türkiye'nin itirazı

Yunanistan, Kıbrıs Rum Kesimi ve İsrail'i birbirine bağlayarak Avrupa elektrik şebekesine entegre etmeyi hedefleyen 2000 MW kapasiteli EuroAsia Interconnector projesi, yıllardır Türkiye'nin şiddetli itirazıyla karşılaşıyor. Ankara, kablonun geçiş güzergahının, Türkiye ile Kıbrıs Türk tarafının onayı alınmadan tek taraflı belirlendiğini savunuyor. Türkiye, deniz altı kablo ve boru hatlarının kıta sahasından geçişinin, Sahil Devletlerinin iznine tabi olduğunu belirten 1982 Deniz Hukuku Sözleşmesi'nin (UNCLOS) 79. maddesini referans gösteriyor.

Diplomatik çevrelerde, projenin teknik inceleme aşamasında Türkiye'nin katılımının engellenmesi ve Kıbrıs Türk tarafının (KKTC) süreçten dışlanmasının, bölgedeki "mavi vatan" mücadelesinin bir parçası olarak okunuyor. MSB'nın son uyarısı, projenin finansman ve inşaat aşamasına geçişi öncesinde gelerek, yatırımcıların ve AB'nin risk algısını artırıyor.

Uzmanlar, sorunun çözümünün teknik bir mesafe ayarlamasıyla değil, kıta sahası sınırlarının çizimi ve KKTC'nin doğal kaynaklardan yararlanma haklarının tanınması üzerinden geçtiğini kaydediyor. Ankara, proje sahiplerinin "gerçekçi ve hukuka uygun" bir yaklaşım sergilemesi halinde teknik görüşmelere açık olduğunu, aksi takdirde projeyi fiziki olarak engellemek için gerekli tüm tedbirleri alacağını ima ediyor.