"Turuncu Veba" Türkiye'ye geliyor: Trump heykeli Strasbourg'dan İstanbul'a

Avrupa Parlamentosu'nda bu yılın başlarında Strasbourg'da sergilendiği sırada diploatik bir kriz ve yoğun eleştiriler yaratan, ABD'nin 45. ve 47. Başkanı Donald Trump'ı altın kaplı, çıplak ve cep telefonu tutan bir pozda tasvir eden heykel, Türkiye'ye getiriliyor. Eserin sahibi olan sanatçı ve kuratör ekibi, heykelin Ekim ayı boyunca İstanbul'daki bir özel sanat alanında sergileneceğini onayladı.

Strasbourg'da patlak veren tartışma

İtalyan kökenli pop-sürrealist sanatçı AleXsandro Palombo imzalı "Turuncu Veba" (The Orange Plague) adlı eser, Nisan ayında Avrupa Parlamentosu binasında, bir Milletvekili (MEP) girişimiyle birkaç gün sergilenmişti. Heykel, Trump'ın karakteristik turuncu cilt tonunu altın kaplama ile vurgulayarak, elinde "Twitter" (şimdi X) logolu bir telefon tutarak twit atma pozisyonunda gösteriyordu. Sergileme, Parlamento'nun "sanat özgürlüğü" kapsamında mı yoksa bir devlet başkanına karşı "aşağılamayı ve taciz" kapsamında mı değerlendirileceğini लेकर Avrupa politikasında sert bir polemik yaratmıştı. Avrupa Parlamentosu Yönetim Kurulu sonunda heykelin meclis binasından kaldırılmasına karar vermiş, eserin "kurumsal imaj ve saygı ilkeleri"ne aykırı olduğunu belirtmişti.

Sanat mı, siyasi provokasyon mu?

Sanatçı Palombo, eserin Trump'ın yönetim tarzını, medya ile ilişkisini ve demokratik kurumlara yaklaşımını eleştiren bir "siyasi karikatür" olduğunu, bir heykel olarak üç boyuta taşındığını savunuyor. O dönemde heykelin Parlamento'ya getirilmesini sağlayan yeşil grubu MEP'si, eseri "ototokratik eğilimlere karşı bir direniş sembolü" olarak tanımlamıştı. Diğer yandan AB yetkilileri ve bazı üye ülke diplomatları, bir müttefik ülkenin eski başkanına karşı bu tür bir temslinin kurumsal alanda yer almasının "diplomatik gönülsüzlük" teşkil ettiğini kaydetmişti. Heykel, Parlamento'dan çıkarıldıktan sonra özel bir koleksiyona devredilmiş ve seyri kesilmişti.

İstanbul sergisinin detayları

Eserin Türkiye seferi, sanatcının kuratörlüğünde gerçekleşen bir Avrupa turnesinin parçası olarak planlanıyor. İstanbul'daki sergi tarihi ve mekanı hakkında resmi basın açıklaması henüz yapılırken, sanat çevrelerinden sızdırılan bilgilere göre heykel, Karaköy veya Beyoğlu semtlerindeki modern sanat galerilerinden birinde, "Popülist Dönem: Güç, Medya ve İmaj" başlığı altında bir kolektif sergi içinde yer alacak. Organizatörler, heykelin Türkiye'de de tartışma yaratacağını kabul ediyor ancak bunu "sanatın sorgulama işlevinin bir parçası" olarak gördüklerini belirtiyor. Sergi girişinin ücretsiz olacağı, ancak heykelin hassasiyeti nedeniyle ziyaretçilerin belirli kurallara tabi tutulacağı öngörülüyor.