Venedik Bienali'nda Bulgaristan Pavilyonu Norveç'te 'Arts of Democracy' Kapsamında Açıldı

61. Venedik Bienali'nda Bulgaristan'ın ulusal pavilyonu "Federation of Minor Practices" projesiyle, bienali kapanışına kadar devam eden serginin ötesinde yeni bir aşama kaydediyor. Proje, Norveç'in Bodø kentindeki NOUA kültür mekanında, "Arts of Democracy" (Demokrasinin Sanatları) programı kapsamında 6-20 Ekim 2026 tarihleri arasında sergileniyor. Bu, bir ulusal pavilyon projesinin Bienali dışında, konseptüel bütünlüğü korunarak yurtdışında sergilendiği ilk kez oluyor.

Kuzey Kutup Dairesi'nden sanata damga vuran bir proje

Serginin kuratörü Martina Yordanova, açılışla ilgili yaptığı değerlendirmede, bu girişimin 2024 Avrupa Kültür Başkenti Bodø'nın mirasının bir devamı olduğunu belirtti. Norveç'e giden ekipte sanatçılar Veneta Androva ve Maria Nalbantova da yer aldı. Yordanova, orijinal serginin Venedik'te 22 Kasım'a kadar kalacağını, Bodø'da ise dört film çalışmasının ("Spray and Pray", "UWU Channel Radiance", "Swamp Song", "Geography Is Destiny") ve etkileşimli video oyunu "Kazana"nın küçük ölçekli bir versiyonunun sunulduğunu açıkladı.

Bakır masanın ardındaki sembolizm ve tarih derinliği

Serginin dikkat çeken öğelerinden biri, "Kazana" oyununun oynandığı bakır masa. Kuratör Yordanova, masanın Bodø'dan 30 kilometre uzaklıktaki bir maden çıkarıldığı bakırdan yerel olarak yapıldığını, Bulgaristan'daki en büyük Balkan bakır madeninin Panagyurishte civarında olduğunu hatırlattı. "Bakır, modern iletişimin ve teknolojilerin vazgeçilmez maddesi iken antikliğe de uzanan bir geçmişe sahip. Geçmiş, şimdi ve gelecek bu malzemede buluşuyor," diye konuştu.

Venedik'te 30 bin ziyaretçi, 12. katılım tarihi

Resmi verilere göre Bulgaristan, 1895'ten bu yana süren Bienali tarihinin erken dönemlerinde 1910'da dördün birinde olduğu için katılmış, ardından siyasi ve ekonomik nedenlerle 1942'ye kadar bir daha katılamamıştı. Bu yıl 12. katılımını gerçekleştiren ülke, Sala Tiziano'da kurulan pavilyonuyla şimdiye kadar 30 bin üzeri ziyaretçi çekti. Kuratör Yordanova, 99 ulusal pavilyonun yarıştığı yoğun rekabet ortamında bu ilginin kolay kazanılmadığını vurguladı. Geçen yıllarda Mihail Mihaylov (2022) ve Lilia Topouzova, Krasimira Butseva, Julian Chehirian (2024) projeleriyle temsil edilen Bulgaristan, bu yıl dört kadın sanatçının (Veneta Androva, Gery Georgieva, Maria Nalbantova, Rayna Teneva) oluşturduğu tüm kadın ekibiyle dikkat çekiyor.

Sofya'da halka açık değerlendirme toplantısı

Bienali ekibi, Venedik'teki son halka açık buluşmayı 8 Ekim'de gerçekleştirdikten sonra, 14 Ekim 2026 tarihinde Sofya Üniversitesi Kültür Merkezi Konferans Salonunda (saat 14:30) Türk halkıyla ilk kez yüz yüze gelecek. Komisyoner Desislava Dimova ve kuratör Martina Yordanova pavilyonu tanıttıktan sonra her sanatçı kendi çalışmasını anlatacak. Tartışma, BNR gazeteci Daniel Nenchev'in moderatörlüğünde, sanat tarihçileri Vesela Nozharova ve Snezhana Kresteva'nın katılımıyla gerçekleşecek. Katılım ücretsiz.