Witkoff: BM'de İran heyetiyle dolaylı görüşmeler başarıyla tamamlandı

ABD Başkanı Donald Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, New York'ta başlayan Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 80. oturumu marjında İran heyeti ile yapılan görüştmelerin, doğrudan masaya oturma yerine arabulucu ülkeler aracılığıyla 'yakınlık usulü' (proximity talks) gerçekleştirildiğini ve bu sürecin "başarıyla tamamlandığını" bildirdi.

Beyaz Sarayı'ndan yapılan yazılı açıklamada, Witkoff'un dün akşam New York'taki otelinde basın mensuplarına yaptığı değerlendirmeler aktarıldı. Buna göre, ABD ve İran yetkilileri aynı odada bulunmamak üzere, ayrı odalarda beklerken arabulucu ekibin (belirtilmediği halde önceki süreçlerde Oman ve Katar'ın bu rolü üstlendiği bilinir) şutt diplomasisi yaparak mesajları iletmesi sağlandı. Witkoff, "Taraflar çekingenlikle girdi ancak teknik seviyede ciddi bir ilerleme kaydedildi" ifadelerini kullandı.

Nükleer dosya ve bölgesel güvence paketi masada

Kaynaklara göre görüşmelerin ana gündemi, 2015 Nükleer Anlaşması'nı (JCPOA) canlandırmak yerine, "daha az için daha az" prensibine dayalı geçici bir dondurma anlaşması ve Hormuz Boğazı'ndaki gemi güvenliği ile Yemen, Lübnan ve Suriye'deki vekil güçlerin durdurulması üzerine bir "bölgesel gerginliği azaltma paketi" idi. İran heyeti yetkilileri, zenginleştirme seviyelerinin %60'ın altına çekilmesi ve TBMM onayı şartıyla ek protokollere geçici uygulama konusunda "esneklik sinyalleri" verdiği aktarılıyor.

İran tarafı henüz resmi onaylamadı

Tehran'da Dışişleri Bakanı Abbas Araghçı, BM Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada dolaylı müzakerelerin yapıldığını onaylamakla birlikte, "Sonuçların dayanıklı olması için ABD'nin güven verici adımlar atması şart" dedi. İran resmi kurumları (IRNA, Tasnim), Witkoff'un "başarı" terminolojisini kullanmaktan kaçınarak, sürecin "yapıcı ama zorlu" olduğunu vurguladı.

Uzmanlar, bu görüşmelerin Trump yönetiminin "maksimum basırc" politikasından "koşullu diplomasi"ye kaydırmasının ilk somut göstergesi olabileceğini, ancak Kongre'deki sert çizgili kanatların ve İsrail'in olası itirazlarının sürecin kaderini belirleyeceğini öngörüyor.