Yapay zeka montajıyla Cumhurbaşkanı'nın yanına koydu: Hakaret davası açıldı

Ankara'da yapay zeka teknolojisi kullanılarak üretilen bir görsel, paylaşan kişi için ciddi bir yargı sürecinin kapılarını araladı. Olay, bir vatandaşın popüler bir yapay zeka görsel üretim aracına "Beni Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın yan yana getir" komutunu vererek oluşturduğu montaj fotoğrafını sosyal medya hesabından paylaşmasıyla başladı.

Görselin farkına giren Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, işlem yapmak suretiyle Cumhurbaşkanı'na hakaret suçlamasıyla (TCK Madde 299) ex officio (kendiliğinden) soruşturma başlattı. Savcılık kararnamesinde, yapay zeka ile üretilse bile kamuoyunu manipüle edici, kişilik haklarını ihlal edici ve cumhurbaşkanının onurunu hedef alan içeriklerin yasalara tabi olduğunu vurguladı. Şüpheli, emniyet ekipleri tarafından ifade alındıktan sonra adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

Yapay zeka çıktısı 'montaj' mu 'gerçek' mi?

Soruşturma sürecinde merkezi tartışma konusu, yapay zeka tarafından üretilen görselin hukuki niteliği oldu. Adli Bilişim uzmanları, yapay zekanın ürettiği görsellerin "sahte" (deepfake/montaj) kategorisinde değerlendirildiğini, ancak bu niteliğin suç unsuru oluşturmasını engellemediğini kaydetti. Uzmanlar, TCK Madde 299'un "hakaret" fiilinin, ifadenin şeklinden (gerçek fotoğraf, çizim, yazı veya yapay zeka çıktısı) ziyade, içeriğin hedef aldığı değerin (cumhurbaşkanlığı makamı) korunduğunu belirtti.

Benzer öncül kararlarda Yargıtay, dijital ortamda paylaşılan montajlı görsellerin de hakaret unsuru oluşturduğuna hükmetmişti. Bu çerçevede, "sadece yapay zeka üretti, ben yapmadım" argümanının, içeriği paylaşan kişinin sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı vurgulandı.

Ceza boyutu ve sürecin seyri

TCK Madde 299 uyarınca cumhurbaşkanına hakaret suçundan, bir yıl ile dört yıla kadar hapis cezası öngörülmektedir. Eğer hakaret umumiyetle işlenmişse ceza altı çeyrek katı artırılmakta. Savcılık, şüphelinin ifadesi ve dijital delillerin incelenmesi sonucunda iddianame düzenleyip dosyayı Anadolu 9. Asliye Ceza Mahkemesi'ne gönderecek. Mahkeme, görselin paylaşım amacını, erişim sayısını ve kamuoyu üzerindeki etkisini göz önünde bulundurarak ceza boyutunu belirleyecek.

Hukuk çevreleri, yapay zeka araçlarının yaygınlaşmasıyla bu tür davaların artacağını, yargıcın da teknolojik altyapıyı anlayıp değerlendirmesi gerektiğini öne sürüyor. Bu karar, yapay zeka ile üretilen içeriklerin yasal sorumluluk alanına girdiğini gösteren somut bir örnek olarak literatüre girecek.