YENİ Parti Milletvekili Gezmiş: TÜİK verileriyle halkın kasası arasında dev uçurum

YENİ Parti PM Üyesi Giresun Milletvekili Elvan Işık Gezmiş, Türk İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından geçen hafta açıklanan Eylül ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verilerine sert bir tepki gösterdi. Gezmiş, yaptığı yazılı açıklamada, resmi enflasyon oranları ile piyasada ve markette vatandaşın karşılaştığı fiyat artışları arasındaki farkın giderek büyüdüğünü, bu durumun güven sorunu yarattığını vurguladı.

"Sepet tutmuyor, rapor tutmuyor"

Milletvekili Gezmiş, TÜİK'in açıkladığı aylık ve yıllık enflasyon rakamlarının, özellikle gıda, konut ve ulaşım gibi temel ihtiyaç kalemlerindeki gerçek artışları yansıtmadığını savundu. "Ankara'da bir büroda hesaplanan sepet, Giresun'daki bir emekçinin ya da memurun cebindeki sepetle hiç örtüşmüyor" diyen Gezmiş, resmi istatistikle halkın algıladığı enflasyon (algı enflasyonu) arasındaki uçurumun, ekonomik yönetime olan güveni zedelediğini kaydetti.

Yöntem tartışmaları gündeme geldi

Gezmiş'in eleştirisi, son aylarda ekonomistler ve muhalefet çevreleri tarafından da sıkça gündeme getirilen "ağırlık değişiklikleri" ve "kalite ayarlamaları" gibi metodolojik tartışmaları da tetikledi. Milletvekili, TÜİK'in sepet güncellemelerinin ve yer değiştirme etkilerinin (substitution effect) hesaplanma yöntemlerinin, tüketicinin gerçek harcama yapısını gözetmediğini, bu nedenle ortaya çıkan resmi rakamın "siyasi bir rahatlama aracı" olmaktan öteye gidemediğini ileri sürdü.

TÜİK verilerine göre Eylül ayı TÜFE'de yıllık artış beklentilerin üzerinde/below gerçekleşmiş olsa da (resmi rakamlar TÜİK resmi sitesinde yayımlanmıştır), piyasa gözlemcileri ve bağımsız araştırma grupları (ENAG vb.) tarafından hesaplanan alternatif enflasyon oranları ile resmi veriler arasındaki farkın 20-30 puan civarında seyrettiği aktarıldı. Gezmiş, bu makasın kapanmadığı sürece maaş ve emekli zamlarının da reel kazancı sağlayamayacağını, bu durumun kırılganlığa iten bir yapı oluşturduğunu belirterek, şeffaf ve kapsayıcı bir veri politikasının zorunluluğuna dikkat çekti.