Yılbaşı Atıştırmaları: İthalatçı Stok Kuruyor, Yeni Yönetmelik Satış Noktalarını Sıkılaştırıyor

İstanbul — Eylül ayının son haftasında Tuzla, İkitelli ve Mahmutbey lojistik alanlarında konteynerler boşaltılıyor. Çin menşeli (Liuyang ve Pekin çevresi) atıştırma partileri limanlardan çıkar, depo raflarına yerleşiyor. 2027 Yılbaşı pazarı için «sezon başlangıcı» resmen yapıldı.

İthalat hacmi seviyesini koruyor, fiyatlarda «dolar endeksi» etkili

TÜİK dış ticaret verilerine göre 2025 yılı atıştırma ithalatı (HS Kodu 3604) 48 milyon dolar seviyesini bulmuştu. 2026 yılı ilk altı aylık verilerde, geçen yıla göre %12-15 civarında bir artış izleniyor. Sektör temsilcileri, bu artışın talep patlamasından ziyade «erken sipariş» ve kur koruması stratejisinden kaynaklandığını belirtiyor. Perakende fiyatlarında ise dolar/TL kuru ve navlun maliyetleri (Baltık Kuru Endeksi seyrine bağlı) ana belirleyici; sektörde «yılbaşı zamı kur artışı kadar olacak» kuralı işliyor.

2911 Sayılı Kanun ve TCK 178: «Sokak Satışı Yasal Değil»

2023 ve 2024 değişiklikleriyle şekil alan mevzuat, atıştırmaları risk derecesine göre F1 (çok düşük risk, örn. çarpma topu) ile F4 (profesyonel, sadece lisanslı operatör) sınıflarına ayırıyor. F2 ve F3 sınıflı ürünlerin (roket, roman mumları, volkanlar) sadece «sabit yerli, ruhsatlı perakende satış noktalarında» satılması zorunlu. Açık alanda, tekerlekli araçlarla veya sokak satıcıları tarafından yapılan satış 5237 sayılı TCK Madde 178 uyarınca «tehlikeli madde ihlalı» sayılıyor; ceza hapis veya adli para cezası ile idari para cezası (2026 yılı için yaklaşık 47.000 TL başlangıç tutarı) birlikte uygulanabiliyor.

Dizi setleri ve «Ali Klay» tartışması: Profesyonel pirotekniğin ayrı dünyası

Arap medyasında gündem olan Ali Klay'in Ramazan dizisi çekim yerlerindeki yangınlarla ilgili uyarıları, Türkiye'deki yapım sürecine de yansıdı. Netflix, Disney+ ve TRT Arab ortak yapımları dahil, İstanbul ve çevresindeki plató ve açık alan çekimlerinde kullanılan piroteknik malzemeler (F3/F4 sınıfı) Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü onayı ve İtfaiye Dairesi «Yangın Güvenliği Raporu» şartıyla getiriliyor. Sektör kaynakları, «Yerli yapımcılar standartları sağlıyor ama bazı yabancı ortaklıklı hızlı çekimlerde riskli malzeme ve yetkisiz personel kullanımı riski var» diyor. Bu bağlamda Bakanlık, 2026 Şubat-Mart Ramazan sezonu sonrası yeni bir «Çekim Alanı Güvenliği Genelgesi» hazırladığı biliniyor.

Belediyeler «Gösteri Yapıyor, Satışa İzin Vermiyor»

İBB, Ankara ve İzmir Büyükşehir Belediyeleri son üç yıldır 31 Aralık gecesi meydanlarda (Taksim, Kızılay, Konak vb.) vatandaş atıştırması kullanımını yasaklayıp, profesyonel lazer/dron/atıştırma gösterisi düzenliyor. Çevre ilçelerde (örn. Kadıköy, Beşiktaş, Çankaya) «havai fişek/balon» (Kongming feneri) serbest bırakma yasağı ilan ediliyor; hayvan refahı ve yangın riski (orman arazisi yakınlığı) gerekçesiyle. Tüketicinin yasal alanı: Kendi özel mülkiyetindeki bahçede/balconunda F1 sınıfı (çarpma topu, serpme) kullanımı. Sokakta, parkta, balkonda roket atmak cezai işlem riski taşıyor.

Tüketici rehberi: «CE» markası ve Türkçe etiket arayın

Güvenli alışveriş için üç kriter öne çıkıyor: Ürün üzerinde CE işareti (EN 15947 standardı), Türkçe kullanım kılavuzu ve ithalçı/firma bilgileri. «Testedsiz, etiketsiz, çırpıcı kutulu» ürünler genelde F4 sınıfı (profesyonel) olup perakende satışı yasaklanmış malzemedir. Göz yaralanmaları ve yanık vaka istatistiklerinde (Sağlık Bakanlığı 2025 verisi) yılda 2.000-2.500 başvuru kaydediliyor; %70'i 15 yaş altı çocuklar. Uzmanlar: «Çocuklara F1 haricinde hiçbir atıştırma verilmez, F1'de yetkili gözetim şarttır» diyor.