Zelenski Rus hava sahasını 'tamamen tehlikeli' ilan etti: Türk ve Çin havayolları hedefte

Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodymyr Zelenski, Salı akşamı yaptığı video konuşmada Rusya hava sahasının sivil havacılık için "tamamen tehlikeli" hale geldiğini bildirdi. Zelenski, Ukrayna dronelarının Rusya derinliklerine, büyük şehirlere ve enerji tesislerine yönelik operasyonların ölçeğinin arttığını vurgulayarak, "Rusya gökyüzünde hesaba katılmak zorunda kalacak bir drone yoğunluğu olacak" ifadelerini kullandı.

Havayolları ve sigortacılar doğrudan uyarıldı

Uyarı, Moskova ve Sankt Peterburg dahil Rusya'nın ana havaalanlarına sefer düzenleyen havayolları, bu rotaları kasko eden sigorta şirketleri ve yolcu taşıyan tüm operatörleri kapsıyordu. Zelenski, "Ukrayna sivil havacılığı hedef almaz, masum can kaybı istemez" diyerek ayırımı netleştirdi; ancak Rusya'nın kendi hava savunma sistemi "Kovyor" (halı) planı nedeniyle bir drone tespitinde tüm yaklaşma ve kalkışların durdurulduğunu hatırlattı. Bu mekanizma, aylardır Moskova'daki dört büyük havaalanında da tekrarlanan iptal ve gecikmelere neden oluyor.

Türk, Çin ve Körfez havayolları risk bölgesinde

Batı havayolları Şubat 2022'den beri Rusya hava sahasını kullanmamakla birlikte, Türk Hava Yolları, Çin havayolları ve Körfez ülkelerine ait şirketler Avrupa-Asya rotalarında zaman ve yakıt tasarrufu sağlamak adına bu koridoru hâlâ aktif kullanıyor. Uçuş güvenliği danışmanlığı Osprey Flight Solutions, müşterilerine gönderdiği uyarıda Ukrayna saldırılarının büyük çoğunluğunun sınırdan 300 kilometre içinde odaklandığını, ancak derin Rusya'ya yönelik günlük vuruşların yıl boyunca devam edeceğini ve sıklığın artabileceğini kaydetti. Osprey, "yanlış hesaplama ve/veya yanlış tanınma riskinin, çatışma bölgesiyle ilgili alanlarda muhtemel olduğunu" belirtti.

Putin: "Devlet terörizmi ilanı", SCO zirvesinden yanıt

Kırgızistan'daki Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) zirvesinde basın mensuplarıyla konuşan Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin, Zelenski'nin açıklamalarını "devlet terörizmi ilanı" olarak niteledi. "Teröristlerle müzakere yapmazsınız" diyen Putin, Ukrayna'nın Rusya içindeki raffineri ve enerji tesislerine vurularak hasar verdiğini kabul ederek, "petrol rafinerilerinin sadece %10'u onarım bekliyor" iddiasında bulundu. Kremlin, Ukrayna'nın askerî hedefler dışında sivil altyapıyı hedef aldığını, buna karşılık Rusya'nın da Ukrayna enerji altyapısına "büyük ölçekli" cevap saldırıları hazırladığını sinyallerdi.

Savaşın havacılığa maliyeti: MH17'den Azerbaycan uçağına

Rusya-Ukrayna çatışması sivil havacılık için ölümcül riskler barındırıyor. 2014'te Doğu Ukrayna'da Rusya yapımı bir füzede düşürülen Malaysia Airlines MH17 uçağında 298 kişi ölmüştü; BM havacılık örgütü geçen yıl sorumluluğun Rusya'da olduğunu kararlaştırmıştı. Daha yakın tarihlerde, 2024'te Rusya hava sahasında Azerbaycan Hava Yolları uçağının düşürülmesinde 38 kişi hayatını kaybetmişti. Putin o olay için "trajik olay" ifadesini kullanmış, hava savunma sistemlerinin Ukrayna dronelarına karşı çalışırken gerçekleştiğini belirtmiş, ancak resmi sorumluluk kabul etmemişti. Ukrayna ise 2022'den beri kendi hava sahasını sivil uçuşlara tamamen kapalı tutuyor.

Sahadan son gelişmeler: Kyev'e 7. gün de vuruldu

Zelenski'nin uyarısı, Rusya'nın Ukrayna üzerindeki saldırılarının yoğunlaştığı bir dönemde geldi. Salı günü ağır füze ve drone saldırılarında en az 12 kişi hayatını kaybetti. Çarşamba sabahı Odesa, Sumy ve Kyev'e yönelik yeni vuruşlar gerçekleşti. Ukrayna başkenti ve çevresi son yedi gündür kesintisiz hava alarmı ve vurulma altında. Zelenski, birkaç hafta önce "savaşı geldiği yere geri getirme sürecini başlattık" diyerek, stratejik derinlikli drone operasyonlarının bir politika haline geldiğini ortaya koymuştu.