ABD-Çin Ticaret Savaşı 2026: Trilyon Dolarlık Tahvil Satışı ve Trump-Xi Zirvesi Yeni Dengeleri Çiziyor

Washington/Pekin — ABD Başkanı Donald Trump'ın ikinci döneminin dokuzuncu ayına girerken, dünyanın iki en büyük ekonomisi arasındaki ticaret çatışması artık sadece gümrük duvarlarını aşarak finansal ayrışma, teknoloji engelleme ve jeopolitik kredi kartı paylaşımı boyutuna evrildi. 6 Eylül 2026 itibarıyla masada olanlar: Çin'in ABD Hazine tahvillerindeki portföyünün 18 yıldır görmediği bir dipte seyrederken, Trump'ın 8,5 yıl aradan sonra Pekin'e yaptığı tarihi ziyaretin gölgesinde "ortaklık" retoriğinin altındaki sert müzakere masaları.

Finansal Cephede Kayıp Güven: 18 Yıllık Dip

ABD Hazine Departmentı (Treasury) TIC verilerine göre Temmuz 2026 verileri, Çin'in (Hong Kong vasıtasıyla dahil) ABD devlet borçlanma senetlerindeki tutarının 768,4 milyar dolara düştüğünü gösteriyor. Bu rakam, Şubat 2008 sonrası en düşük seviyeyi işaret ediyor. Haziran verisinde 780 milyar dolar bandında seyreden stok, tek ayda yaklaşık 12 milyar dolarlık net bir satışa maruz kaldı. Uzmanlar, bu sürecin sadece getiri takibi değil, "güvenlik temelli ayrışma" (de-risking) stratejisinin bir parçası olduğunu vurguluyor. Pekin, rezervlerini altın, yurt içi borçlanma araçları ve alternatif para birimlerine (özellikle Altın ve SDR panosu) kaydırarak dolar sistemine maruziyetini sistematik olarak azaltıyor.

Teknoloji Savaşı: Yonga ve Yapay Zekada "Demir Perde"

Ticaret dengesinden çok daha kritik olan teknoloji cephesinde, ABD Ticaret Bakanlığı (BIS) Ekim 2025'te duyurduğu kuralların 2026 boyunca sertleştirilmesi gündemi belirliyor. Nvidia H20 ve B20 çiplerinin Çin'e satışı tamamen engellendi; ASML'nin Hollanda ve Japonya koordinasyonundaki derin UV litografi makineleri ihracat lisansları donduruldu. Yanıt olarak Çin, galyum, cerman ve antimon gibi kritik nadir toprak ihracat kontrollerini Ağustos 2026'ya kadar genişleterek, ABD savunma sanayi ve elektrikli araç sektörüne doğrudan darbe indirdi. Rhodium Group verilerine göre, 2026 yılı ilk yarısında ABD'den Çin'e yatırım akışları (VC/PE dahil) yıllık bazda %42 düştü, bu da 2015 sonrası en düşük yarım yıl performansı oldu.

Tedarik Zincirinde "China Plus One" Artık "China Minus One"

ABD Gümrük ve Sınır Koruma (CBP) verileri, 2026 yılı ilk yedi ayda ABD ithalatındaki Çîn payının %13,2'ye gerilediğini, 2018'in %21,6 seviyesinden sürekli bir erozyon içinde olduğunu kanıtlıyor. Boşluğu dolduranlar: Meksika (ABD'in ilk ticaret ortağı konumunu koruyor), Vietnam (elektronik montaj), Hindistan (iphone üreten Foxconn/Pegatron yatırımları) ve Tayland. Ancak bu geçiş maliyetsiz değil; lojistik gecikmeler, kalite kontrol sorunları ve "transshipment" (üçüncü ülke yoluyla köken gizleme) soruşturmaları (AD/CVD) şirketlerin maliyet tablolarını şişiriyor.

Trump-Xi Zirvesi: İran ve Tayvan "Paket" İçinde

Perşembe günü Pekin'de başlayan ve Cuma akşamına kadar sürecek olan zirve, Beyaz Saray kaynaklarının "kapsayıcı bir stratejik diyalog" olarak tanımladığı çerçevede seyrediyor. Gündemin kalbi ticaret dengesinden ziyade jeopolitik takaslar: ABD, İran'ın nükleer programı ve Houthi'lere destek konusunda Çin'in etkisini kullanmasını, karşılığında Tayvan Silahlanmaları konusunda "mevcut statükonun değiştirilmemesi" taahhüdünün zayıflatılmaması ve fentanyl hammaddeleri akışının kesilmesi için somut operasyonel adımlar istiyor. Çin ise "Teknoloji engellemelerinin kalkması", "Section 301 tarifelerinin aşamalı geri alınması" ve ABD'li şirketlerin Çin pazarına erişim garantileri talep ediyor. Çift taraflı yatırım anlaşması (BIT) müzakerelerinin yeniden canlandırılması da masada.

Makro Ekonomik Etki: Enflasyon ve Büyüme Denklemi

Peterson Institute for International Economics (PIIE) Eylül 2026 raporuna göre, mevcut tarife yapısının ABD tüketici fiyatlarına yıllık %0,4-0,6 ek maliyet yarattığı, Çin tarafında ise ihracat odaklı büyüme modelinin yavaşlamasına (2026 büyüme tahmini %4,5 altına revize) neden olduğu hesaplanıyor. Fed Başkanı Jerome Powell, son FOMC toplantısında "gümrük politikalarının arz tarafı şokları üzerindeki belirsizliğin" faiz kararı için risk faktörü olduğunu kabul etmişti. Çin Merkez Bankası (PBOC) ise yuan'ı 7,25-7,35 bandında tutmak için günlük referans kur manipülasyonu ve devre dışı bırakılan kontratlar (NDF) piyasasında müdahale politikasını sürdürüyor.

İleri Bakış: Üç Senaryo

Analistler zirve sonrası için üç temel senaryo öngörüyor: 1) "Soğuk Barışın Yönetimi" (En olası): Küçük ticaret satın almaları (soya, LNG, Boeing) karşılığında tarife artırımlarının dondurulması, teknoloji kısıtlamalarında hiçbir feragat yok. 2) "Sınırlı Anlaşma": Fentanyl/İran kooperasyonu karşılığında belirli tarife kodlarının (örn. tüketim malları) hafifletilmesi. 3) "Eskalasyon": Zirve çaresiz kalırsa, Trump'ın kampanya vaadi olan "%60 evrensel tarife" paketinin Kongres onayıyla gündeme getirilmesi ve Çin'in nadir toprak ihracatının tamamen kesilmesi. Pazarlar şimdilik Senaryo 1'i fiyatlıyor; VIX endeksi 18 bandında seyrediyor.