ABD'den Irak'a yeni nakit dolar sevkiyatı: Baghdad'de piyasa dengesine müdahale

Baghdad — ABD Federal Reserve (Fed) hazinelerinden organize edilen ve askerî taşımacılıkla gerçekleştirilen yeni nakit dolar sevkiyatı bugün Baghdad Uluslararası Havalimanı'na ulaştı. Irak Hükümet Sözcüsü Basım el-Evadi (Abbudi), sevkiyatın "bankacılık sisteminin likidite ihtiyacını karşılamak ve paralak piyasa kurını istikrara kavuştırmak" amacıyla yapıldığını resmi açıklamada belirtti.

Paralak piyasa farkını kapatma hedefi

Sevkiyat, Irak Merkez Bankası (CBI) talebi üzerine ABD Hazine ve Fed koordinasyonunda gerçekleşen periyodik operasyonların en sonuncusu. Kaynaklara göre uçaklar yüzlerce milyon dolarlık nakit yük taşıdı; kesin tutar güvenlik sebebiyle açıklanmadı. Irak dinarı, resmi kur ile paralak piyasa kuru arasındaki fark son aylarda genişleyerek ticari ithalatı ve vatandağın satın alma gücünü zorluyordu. Merkez Bankası, gelen nakitin yetkili bankalar ve para çevirme şirketleri aracılığıyla piyasaya sürülerek dolar talebini karşılayacağını, bu sayede kurun gerileceğini öngörüyor.

ABD denetimi ve "Kategori 4" bankalar

Operasyonun arka planında, ABD'nin Irak bankacılık sistemine uyguladığı sıkı denetim mekanizması yatıyor. Fed, dolar kaçakçılığını ve yaptırım ihlalini önlemek adına belirlediği "Kategori 4" bankaların dolar alımını engellemişti. Son aylarda Irak hükümetinin diplomatik çabaları ve bankacılık reformları sonucunda ABD yönetimi, nakit akışına yeniden yeşil ışık yakmıştı. El-Evadi, "Bu sevkiyat, Irak-ABD stratejik ortaklığının somut bir göstergesi" ifadelerini kullandı.

Türkiye'de nakit gündemi: Sınırlar ve mağdurlar

Irak'ta makroekonomik denge için nakit pompalanırken, Türkiye'de nakit konusu farklı boyutlarda gündemi işgal ediyor. Mali Şeffaflık ve İstihbarat Birimi (MASAK) düzenlemeleri çerçevesinde yurt dışına çıkışlarda bildirimsiz nakit para taşıma sınırları yeniden ketlendi; 10 bin Avro eşdeğeri üzeri taşımaların beyanı zorunlu kılınarak denetimler artırıldı. Gümrük ve masak ekipleri havalimanlarda ve sınır kapılarında yoğun kontrol yürütüyor.

Öte yandan, Thodex, Vebitcoin ve sonrasında çeşitli yatırım fonları (Vebitcoin, Farm Bank vb.) sürecinde mağdur kalan binlerce vatandaş, dava süreçlerinin uzaması ve varlıkların hapis kalması nedeniyle nakit likidite krizine girdi. Sosyal medyadan yansıyan bildirimlerde, borç ödemek veya aile bütçesini idare etmek için araç satan, altın bozduran veya eşya elden çıkaran mağdur hikayeleri yer alıyor. Hukukçular, "Kefalet ve teminat süreçlerinin yavaşlığı mağdurları nakit açısından köşeye sıkıştırıyor" uyarısında bulunuyor.