Acun Ilıcalı’nın Hull City’de ‘Moneyball’ Devrimi: Veri Odaklı Model Championship’ı Nasıl Değiştirdi?

Acun Ilıcalı’nın Ocak 2022’de satın aldığı Hull City, İngiliz futbolunun ikinci liginde Championship’da, son dört sezonun üçünde play-off finaline kadar gelmiş ve birinde de Premier League’e çıkış kapısını çalmış olsa da, asıl hikaye sahanın içindeki sonuçlardan ziyade tribünlerin arkasında kurulan bir "veri laboratuvarı"nın nasıl işlediğinde yatıyor.

Felsefenin Mimarları: Sahip, Spor Yönetmeni ve Algoritma

Kulübün bu dönüşümünün mimarı, medya patronu kimliğiyle tanınan Ilıcalı değil, Amerikan kökenli eski profesyonel futbolcu ve spor yöneticisi Tan Kesler‘dir. Kesler, 2021 yılında Los Angeles FC’deki veri odaklı yapıyı Hull City’ye taşımak için getirildi. Ilıcalı’nın "Gözlemci gözü yetmez, rakamlar yalan söylemez" diyerek özetlediği felsefe, kulübün transfer komitesinin karar mekanizmasının merkezi haline geldi.

Bu yapıda; klasik izleyici (scout) raporları, StatsBomb, Opta ve Wyscout gibi sağlayıcılardan alınan "event data" (olay verileri) ile kulübün kendi geliştirdiği "proprietary modeller" (özel modeller) birleştiriliyor. Öne çıkan metrikler; Beklenen Goller (xG), Beklenen Asistler (xA), PPDA (Passes Per Defensive Action - defansif baskı şiddeti), Progressive Carries (İlerletici Top Taşıma) ve Possession Value (Top Değeri) gibi gelişmiş göstergelerdir.

Hibrit Model: İnsan + Makine Karar Mekanizması

Hull City modeli, verinin tek yetkili olduğu "Black Box" (kara kutu) bir yapı değil, veri analistleri, teknik direktör, baş scout ve spor yönetmeninin eşit haklı olduğu bir "Transfer Komitesi"ne dayanıyor. Süreç şöyle işliyor: Veri ekibi, ligdeki ve hedeflenen liglerdeki oyuncuları metriklerine göre filtreleyip "Kısa Liste" (Shortlist) oluşturur. Bu liste teknik direktörün taktiksel tercihlerine (örneğin yüksek basan bir sistem için düşük PPDA'lı forvetler) göre daraltılır. Son aşamada scoutlar sahada karakter, sakatlık geçmişi ve uyum gibi "veride olmayan" değişkenleri kontrol eder.

Bu yöntem, 2023-24 sezonunda Liam Rosenior yönetiminde kulübün ligin en yüksek xG farklarından birine imza atmasını ve play-off finaline kalmasını sağladı. Ancak finalin kaybedilmesi ve 2024-25 sezonunda başlangıçtaki istatistiksel üstünlüğün puana dönüşememesi, modelin "sonuç odaklı" futbolun rastgeleliğiyle (variance) nasıl başa çıktığı tartışmalarını da beraberinde getirdi.

Transfer Pazarında "Değersiz Varlık" Avcılığı

Kulüp stratejisi, piyasa değerinin performans verilerinin altında olduğu "undervalued assets" (değersiz varlıklar) tespit etmeye odaklanıyor. Geçmiş pazarlarda (2022-2024 arası) serbest transferler (free transfers) ve düşük maliyetli kiralamalarla getirilen oyuncuların (örneğin Jaden Philogene, Fábio Carvalho gibi profiller), metrik performansları sayesinde sezon içinde değerlerinin katlanması bu stratejinin kanıtı olarak sunuluyor.

2026 yaz transfer pazarı (1 Eylül'de kapanan) için yapılmış değerlendirmelerde; kulübün net transfer harcamasının (net spend) lig ortalamasının altında tutulduğu, ancak getirilen profillerin yaş ortalamasının 23-24 bandında, satış potansiyeli (re-sale value) yüksek oyunculara odaklandığı görülüyor. Resmi kulüp açıklamalarında "Sürdürülebilir başarı, bir sezonluk atılım değil, sistematik bir süreçtir" vurgusu yapılıyor.

Türk Futboluna Ders mi, İstisna mı?

Acun Ilıcalı’nın modeli, Türk futbolunda hâlâ "gözlemci gözü" ve "tanıdık isim" ağırlıklı transfer kültürünün hakim olduğu bir ortamda, "Vaka Çalışması" (Case Study) niteliğinde tartışılıyor. Uzmanlar, modelin İngiltere'nin veri altyapısının (tracking data erişimi, lig standartları) olgunluğu olmadan Türkiye'ye doğrudan kopyalanmasının zor olduğunu, ancak kültürün (veri odaklı karar alma alışkanlığı) ithal edilebileceğini vurguluyor.

2 Eylül 2026 itibarıyla 2026-27 sezonu başladığı için Hull City'nin yeni sezon hedefi net: Veri modelinin tahmin ettiği "gerçek performans seviyesi"nin (underlying performance), bu sefer lig tablosundaki yerle (league position) örtüşmesini sağlamak. Eğer xG tablosu ve puan tablosu paralellik kazandırırsa, Ilıcalı-Kesler ikilisinin "Championship Moneyball" hikayesi, futbol yönetiminde kitaplaştırılacak bir başarı örneği olmaya devam edecek.