Afrika CDC'den dünya uyarısı: Ebola vaka sayısı 10 bini aştı, Bundibugyo türü için aşı yok

Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (Afrika CDC) Genel Direktörü Dr. Jean Kaseya, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde Mayıs ayında başlayan Ebola salgınına ilişkin yaptığı açıklamada, vaka sayısının 10 bini ve ölüm sayısının 5 bini aştığını bildirdi. Kaseya, salgının coğrafi yayılmasının "benzeri görülmemiş" bir seviyeye ulaştığını vurgulayarak, tüm ülke yönetimlerinin hazırlık ve yanıt kapasitelerini derhal artırmasını çağırdı.

Salgın boyutu ve coğrafi risk

Resmi verilerle salgının odağı olan Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde enfeksiyon hızı sürüyor. Uzmanlar, virüsü taşıyan kişilerin belirtiler ortaya çıkmadan önce (kuluçka süresi 8-10 gün, maksimum 21 gün) serbest seyahat edebilmesinin, tespit ve izolasyon süreçlerini ciddi oranda zorlaştırdığını kaydediyor. Virüs, hasta bireylerin kanı ve vücut sıvılarıyla doğrudan temas yoluyla bulaşıyor; hastalık ağırlaştıkça bulaştırıcılık artıyor. İngiltere sağlık otoriteleri için risk henüz "düşük" seviyesinde değerlendiriliyor ancak küresel seyahat ağları göz önüne alındığında uyarı küresel ölçekte yapıldı.

Bundibugyo türü ve aşı eksikliği

Bu salgının etkeni, nadir görülen ve enfekte olan hastaların %50'sine kadar ölümle sonuçlanabilen Ebola Bundibugyo türü. Mevcut onaylı Ebola aşıları (rVSV-ZEBOV vb.) Zaire ebolavirüs türüne yönelik geliştirildiği için Bundibugyo türüne karşı koruma sağlamıyor. Bilim insanları, bu türe özel aşı adaylarını geliştirmek için klinik denemeleri sürdürüyor; yetkililer ilk etkinlik verilerinin önümüzdeki 3 ila 6 ay içinde açıklanmasını bekliyor. Ne var ki, aşının etkinliğinin kanıtlanması ve üretim ölçeğine çıkması henüz belirsizlik taşıyor.

Belirtiler ve klinik seyir

Hastalık; ateş, şiddetli baş ve kas ağrısı, kusma ve ishal gibi grip benzeri belirtilerle başlıyor. Klinik seyir ilerledikçe iç kanamalar, çoklu organ yetmezliği ve şok tabloyu beraberinde getiriyor. Sağlık ekipleri, erken tanı ve destekleyici tedavinin (sıvı/elektrolit dengesini sağlama) hayati kurtarıcı olduğunu, toplumun belirtilerde gecikmeden başvuru yapmasının önemi üzerinde duruyor.