Anayasa Mahkemesi'nden Süresiz Nafakaya Tarihi İptal: 'Eşitsizlik Oluşturuyor'

Ankara - Anayasa Mahkemesi (AYM), boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eşe bağlanan yoksulluk nafakasının Türk Medeni Kanunu (TMK) madde 175/1'de "süresiz olarak" öngörülmesine itiraz eden başvuruyu kabul etti. Mahkeme, ilgili ibarenin eşitlik ilkesine ve orantılılık kuralına aykırı olduğunu tespit ederek iptal etti. Kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından itibaren 1 yıl sonra yürürlüğe girmesi için ertelendiği belirtildi.

Kararın Gerekçesi: "Sınırsız Yükümlülük Orantısız"

AYM'nin 30 Eylül 2026 tarih ve 2024/125 Esas, 2026/89 Karar sayılı görüşmesinde; nafaka yükümlülüğünün süresiz olması, borçlu eş üzerinde aşırı ve sınırsız bir haksızlık yarattığı, evlilik süresi, yaş, eğitim durumu ve iş gücüne katılma imkânı gibi somut kriterler göz ardı edildiği vurgulandı. Gerekçede, "Evlilik birleşmesinin sona ermesiyle ortaya çıkan dayanışma yükümlülüğü, borçlunun ömür boyu sürmek zorunda kalacağı bir cezaya dönüşmemeli" ifadesinin yer aldığı kaydedildi.

Mevcut Davalara ve Hükümlere Etkisi

Mahkeme, iptal kararının ertelmesi süresince mevcut hükümlerin uygulanmaya devam edeceğini, ancak bu süre içinde TBMM'nin yeni bir düzenleme yapması gerektiğini hatırlattı. Hukukçular, ertelme süresi dolana kadar mahkemelerin nafaka süresini "hakimin takdiri"ne bağlayarak (örneğin evlilik süresinin yarısı veya alıcının işe girmesi için makul bir süre) karara bağlayabileceğini öngörüyor. Karar, haliyle nafaka davası süren binlerce dosyayı ve icra takiplerini doğrudan etkileyecek.

Meclis'e Toplu Düzenleme Görevi

Adalet Bakanlığı kaynakları, AYM gerekçesinin ışığında TMK'da köklü bir değişiklik çalışmasının gündeme alındığını, nafaka süresinin evlilik süresiyle orantılı kılınması veya belirli üst sınırların getirilmesi yönünde taslakların hazırlandığını aktardı. Kadın hakları örgütleri ise kararın "yoksulluğa düşen eşin korumasını zayıflatmamak kaydıyla" değerlendirilmesi gerektiğini, yeni düzenlemede kadının ekonomik statüsünün merkeze alınmasını talep ediyor.