Berlin'de Seçim Kaosu: 2021 Federal Seçimleri Tekrarı Kararı ve Sonuçları

Berlin — Almanya Federal Anayasa Mahkemesi (Bundesverfassungsgericht), Eylül 2021'de yapılan federal parlamenter seçimlerde Berlin'de yaşanan ciddi organizasyon kusurları nedeniyle, 431 seçim bölgesinde oy kullanmanın tekrar edilmesine karar verdi. Mahkeme, 16 Kasım 2022 tarihli kararında, seçim hatalarının "sistematik" ve "mandat dağılımını etkileyebilecek" nitelikte olduğuna hükmetti.

Ne Oldu? Seçim Günü Yaşananlar

26 Eylül 2021'de Berlin'de federal seçimler, eyalet parlamentosu (Abgeordnetenhaus) ve belediye seçimleri aynı gün yapıldı. Seçim günü Berlin'de marathon koşulduğu için yollar kapatılmış, sandık kurulları eksik personel ve yanlış oy pusulalarıyla boğuşmuştu. Bazı sandıklarda oy pusulaları bitmiş, bazı seçmenler saatlerce kuyrukta beklemiş, kapatma saati olan 18:00'den sonra bile oy kullanmaya çalışanlar reddedilmişti. Medya raporlarına göre binlerce seçmen oy hakkından mahrum kalmıştı.

Mahkeme Neden Tekrar Seçim Karardı?

Bundesverfassungsgericht, hataların tekil olmadığını, Berlin'in 2.256 sandığının yaklaşık %19'ına (431 sandık) yayıldığını tespit etti. Mahkeme, bu hataların "seçim sonucunu etkileyebilecek" düzeyde olduğunu, özellikle Bundestag'da Berlin'in 12 doğrudan adaylığının (Direktmandate) kaderinin belirsiz kaldığını kaydetti. Anayasa Mahkemesi Başkanı Stephan Harbarth, kararın "seçim haklarının etkin korunması" ilkesi gereği alındığını açıklamıştı.

Tekrar Seçim Ne Zaman Yapıldı?

Federal Seçim Yönetimi (Bundeswahlleiter), tekrar seçimin 12 Şubat 2023 Pazar günü yapılacağını duyurdu. Sadece 2021 federal seçimleri için 431 sandıkta tekrar yapıldı; eyalet ve belediye seçimleri bu kararın kapsamına girmedi. Seçmen kayıtları 2021 durumu baz alındı, yani 2021'de oy hakkı olanlar 2023'te tekrar oy kullandı.

Sonuçlar ve Politik Etkiler

12 Şubat 2023'te yapılan tekrar seçimde CDU Berlin'de birinci parti çıktı. SPD, Yeşiller ve Linke geriledi. Bundestag'daki koltuk dağılımı tekrar seçimle değişmedi; Berlin'in 12 doğrudan adayı zaten 2021'de belirlenmişti, tekrar seçim sadece ikinci oy (Zweitstimme) oranlarını etkiledi. Bu durum koalasyon aritmetiğini doğrudan değiştirmese de, Berlin'de CDU'nun yükselişi 2023 eyalet seçimlerinde (12 Şubat 2023'te federal tekrar seçimle aynı gün yapıldı) Kai Wegner'in regierende bürgermeister olmasına yol açtı.

Almanya'da Önceki Benzer Örnekler

Almanya federal tarihinde bundes düzeyde bu kadar geniş kapsamlı bir tekrar seçimi nadiren görülür. 1994'de Karlsruhe'de tek bir sandıkta, 2013'de München'de birkaç sandıkta tekrar yapılmıştı. Berlin 2021 olayı, modern Almanya tarihinde en kapsamlı federal tekrar seçimi olarak kayda geçti.