Bilecik'te 96 Yıllık Okul: Taş Duvarlardan Dijital Sınıflara, Cumhuriyet'in Eğitim Mirası

BİLECİK — Cumhuriyetin 100. yılında temelleri atılan ve bugün 96. yaşını kutlayan Bilecik İstiklal İlkokulu, kapsamlı restorasyon ve modernizasyon çalışmalarıyla 2026-2027 eğitim-öğretim yılına hazırlanıyor. 1930'da "Köy Mektebi" olarak hizmetine başlayan, daha sonraları ilkokula dönüştürülen yapı; taş duvarları, ahşap çatısı ve orijinal ahşap pencere detaylarıyla I. Grup Tarihi Eser olarak tescilli durumda.

Arşiv belgeleri ışığında: "Millet Mektepleri"nden bugüne

İl Milli Eğitim Müdürlüğü arşivlerinde yer alan 1930 tarihli açılış tutanağına göre; okul, o dönem Bilecik Valisi ve Belediye Reisinin girişimleriyle, halkın ihmali (topladığı yardımla) inşaatı tamamlanarak "İstiklal Mektebi" adıyla hizmete girdi. İlk yıllarda üç sınıflı, tek öğretmenli bir köy mektebi kimliğiyle yola çıkan kurum, 1950'lerde beş sınıflı ilköğretim okuluna, 1997'te 8 yıllık kesintisiz eğitime geçişle ilkokul statüsüne kavuştu. Okul müdürü Ahmet Yıldız, "Arşivlerimizde 1934 tarihli ilk mezuniyet listesi bile mevcut; o yıllarda 15 öğrenciyle başlayan eğitim, bugün 320 öğrenciye ulaşmış durumda" dedi.

Restorasyonda "Orijinal Dokusu Korundu"

2024 başında başlayan ve Bilecik Valiliği koordinasyonunda, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü onaylı projelerle yürütülen restorasyonda; yapının taşıyıcı sistemindeki taşkesi duvarlar güçlendirilirken, çatı kaplaması orijinal Marseille tuğlalarıyla yenilendi. Ahşap kereste çatı konstruksiyonu, koruma prensipleri çerçevesinde onarılarak muhafaza edildi. Sınıf içi tavan ve zemin kaplamaları, akustik ve yangın güvenliği standartlarına uygun modern malzemelerle yenilendiği halde, görsel dokusu korundu. Bilecik Valisi Dr. Ahmet Hamdi Nayir, yerinde yaptığı incelemede "Tarihi kimliğini kaybetmeden, deprem güvenli ve enerji verimli bir eğitim ortamı yaratmak hedeflendi" ifadelerini kullandı.

Dijital dönüşüm: Her sınıfa etkileşimli tahta

Restorasyonun tamamlandığı yapı, Milli Eğitim Bakanlığı "Akıllı Sınıf" projesu kapsamında donatıldı. Okuldaki 12 sınıfın tamamına 86 inç etkileşimli tahtalar, yüksek hızlı fiber altyapısı ve tablet şarj üniteleri entegre edildi. Zenginleştirilmiş kütüphane ve STEM (Bilim, Teknoloji, Mühendislik, Matematik) atölyesi, tarihi koridorların arka kapısından erişilebilen yeni bina ekiyle (prefabrik modüler sistemle, ana yapıdan izole edilerek) hizmete sunuldu. Öğretmen Ayşe Demir, "Tarihi bir sınıfta oturup, dokunmatik tahtadan Atatürk'ün Nutku'nu izletmek, çocuklarda hem geçmişe bağlılık hem teknolojiye adapte olma hissini birden yaratıyor" diye konuştu.

Mezunlar derneği: "Köşebaşı bizim evimizdi"

Okul mezunları tarafından 2018'de kurulan "İstiklal İlkokulu Mezunları Dayanışma Derneği", restorasyon sürecinde hem maddi hem de manevi destek sağladı. Dernek Başkanı 78 yaşındaki Retired Öğretmen Hasan Çelik, "Ben 1952'de bu okuldan mezun oldum. O zaman odun sobasıyla ısınırdık, tuvaletler bahçedeydi. Bugün torunum bu sınıflarda tabletle ders alıyor. Taş duvarlar aynı, ama ruh değişmedi; hâlâ çınar ağacının gölgesinde çan çalıyor" diyerek duygularını paylaştı. Dernek, okul müzesinin kurulması için eski sandalyeler, tektir nakışlı bayraklar ve el yazması rapor kartları gibi eşyaları bağışladı.

Yeni eğitim yılı töreni, 15 Eylül Pazartesi günü Bilecik Valisi Dr. Ahmet Hamdi Nayir'in katıldığı bir törenle, okul bahçesindeki 90 yaşındaki çınar ağacının altında gerçekleştirilecek. Okul idaresi, tarihi yapının koruma planının bir parçası olarak, çınar ağacının sağlık durumunun uzman heyetince takip edildiğini ve ağacın kök koruma bandı ile çevrildiğini bildirdi.