Daha hızlı yürüyenlerde ölüm riski daha düşük: 4 bin kişilik 12 yıllık izlem

JAMA Network Open dergisinde yayımlanan bir araştırmada, yürüme hızı ile ölüm riski arasında ilişki saptandı. Ortalama yaşı 69 olan 4.067 yetişkin yaklaşık 12 yıl boyunca izlendi; hem standart yürüyüş testinde daha hızlı hareket eden hem de günlük yaşamda daha yüksek yürüme ritmine sahip olan katılımcılarda ölüm riski daha düşük bulundu.

Katılımcılardan normal yürüyüş hızlarında kısa bir parkuru tamamlamaları istendi. Ayrıca günlük hareketlerini kaydetmek amacıyla dokuz gün boyunca bileklerine hareket ölçer cihaz takmaları sağlandı. Araştırmacılar, katılımcıların sağlık kayıtlarını yaklaşık 12 yıl boyunca izledi; bu dönemde 739 kişi hayatını kaybetti.

Sonuçlar, hem standart yürüyüş testinde daha hızlı hareket eden hem de günlük yaşamda daha yüksek yürüme ritmine sahip olan kişilerin ölüm riskinin daha düşük olduğunu gösterdi. Bu ilişki; yaş, yaşam tarzı ve sağlık durumuyla ilgili çeşitli etkenler hesaba katıldıktan sonra da devam etti. Araştırmada günlük yürüme ritmi, belirli bir sürede atılan adım sayısı üzerinden değerlendirildi. Bu ölçüm, doğrudan yürüme hızıyla aynı olmasa da kişinin hareket kapasitesi hakkında tamamlayıcı bilgi sağlayabiliyor.

Yürüme hızı neden genel sağlık durumunu yansıtır

Fizik tedavi ve yaşlı sağlığı alanında yürüme hızı, vücudun farklı sistemlerinin birlikte nasıl çalıştığını gösteren pratik bir ölçüt olarak değerlendiriliyor. Yaşlı sağlığı alanında uzman fizik tedavi uzmanı Beth Templin, yürümenin güçlü bacak kaslarının yanı sıra sağlıklı bir kalp ve akciğer kapasitesi, iyi denge ve sinir sisteminin koordinasyonunu gerektirdiğini belirtiyor. Yürüme hızındaki düşüş, bazı kişilerde sağlık durumundaki değişimlerin erken bir işareti olabilir. Bununla birlikte yavaş yürümek tek başına bir hastalık teşhisi anlamına gelmiyor. Yaş, eklem sorunları, kas gücü, kullanılan ilaçlar ve kişinin mevcut sağlık durumu da yürüyüş temposunu etkileyebiliyor.

Hareket temposunu artırmak için neler yapılabilir

Uzmanlara göre yalnızca daha fazla adım atmaya odaklanmak, yürüme hızını geliştirmek için her zaman yeterli olmayabilir. Kas gücü ve dengeyi destekleyen egzersizler de önem taşıyor. Templin'in önerileri arasında şu hareketler bulunuyor:

• Sandalyeden ayağa kalkma: Ellerden destek almadan, güvenli bir sandalyeden kontrollü biçimde kalkıp oturmak bacak kaslarını güçlendirmeye yardımcı olabilir.
• Topuk kaldırma: Denge için tezgâh gibi sağlam bir yüzeyden destek alarak topukları kaldırıp indirmek baldır kaslarını çalıştırabilir.
• Kısa süreli tempolu yürüyüş: Isınmanın ardından bir dakika daha hızlı yürüyüp iki dakika yavaşlamak ve bu döngüyü tekrarlamak, kişinin kondisyonunu kademeli olarak geliştirmesine yardımcı olabilir.

Egzersizlerin kişinin fiziksel kapasitesine uygun olması gerekiyor. Özellikle denge problemi, kronik hastalığı veya hareket kısıtlılığı bulunan kişilerin yeni bir egzersiz programına başlamadan önce sağlık uzmanına danışması önem taşıyor.

Araştırmanın kanıtladığı ve kanıtlamadığı

Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarına rağmen bulguların doğru yorumlanması gerekiyor. Çalışma, hızlı yürümenin tek başına daha uzun yaşamaya neden olduğunu göstermiyor; yalnızca yürüme ölçümleri ile ölüm riski arasında bir ilişki saptıyor. Daha hızlı yürüyebilen kişiler, başlangıçta daha iyi bir sağlık durumuna veya daha yüksek fiziksel kapasiteye sahip olabilir. Dolayısıyla yürüyüş temposu, sağlık durumunun bir göstergesi olabilir ancak tek başına yaşam süresini belirleyen bir ölçüt olarak değerlendirilmemeli. Araştırmacılar ayrıca çalışmaya katılan kişilerin genel olarak daha geniş katılımcı grubuna kıyasla daha sağlıklı olduğunu belirtiyor. Bileğe takılan hareket ölçerlerle günlük yürüme ritmini hesaplamak için de henüz herkesin kullandığı tek bir standart yöntem bulunmuyor. Bu nedenle sonuçların farklı yaş gruplarında ve başka topluluklarda da geçerli olup olmadığını anlamak için yeni araştırmalara ihtiyaç duyuluyor. Yürüme hızında belirgin veya giderek artan bir yavaşlama fark eden kişilerin bunu yalnızca yaşlanmaya bağlamak yerine sağlık uzmanıyla görüşmesi yararlı olabilir.