Filo Jet ve Silivri kazalarında sigorta şoku: 19 milyon dolarlık tazminat gemi sahiplerinden rücu edilecek

Girne kıyısında batan Filo Jet katamarani ile Silivri'de çarpışarak batan Tuğberk İmamoğlu gemisiyle ilgili hazırlanan bilirkişi raporları, her iki facianın da ortak paydasını netleştirdi: Kaptan ve mürettebat hatası ve ihmalkarlığı. Bu tespit, sigorta süreçlerini de radikal bir şekilde değiştiriyor; şirketler yakın 19 milyon dolarlık toplam tazminatı hak sahiplerine ödedikten sonra, gemi sahiplerinden bu parayı hukuk yoluyla geri talep edecek (rücu).

Girne faciası: Hasarlı gemiye Honduras ehliyetli kaptan

Filo Denizcilik'e ait Filo Jet'in batması üzerine yapılan incelemelerde, geminin sefere çıkmasından çok önce hasar alındığı ve yama yapıldığı tespit edildi. Uzmanlar, katamaran tipi gövde yapısına sahip bu gemilerin iç ve durgun sularda kullanılması gerektiğini, Girne-Mersin rotasının bu gemiye uygun olmadığını kaydediyor. Kritik detay şu: Geminin kaptanı, Türkiye'nin tanımadığı Honduras ehliyetiyle görev yapıyordu. KKTC bu ehliyeti tanıyarak geminin seferine onay vermiş. Bilirkişi raporu neredeyse kesin olarak; "Kaptan bu gemiyi kullanmamalı, şirket de buna izin vermemeliydi" sonucuna varıyor.

Silivri çarpışması: Köprüsü deneyimsiz kişiye bırakılmış

Silivri'de Alsu ve Tuğberk İmamoğlu gemileri arasındaki çarpışmada batan ikinci geminin sorumluluk payı, Alsu gemisinin kaptanının köprüde olmamasına ve geminin deneyimsiz personele bırakılmasına bağlanıyor. Kazada 4.5 milyon dolarlık yük, mürettebat vefatları ve 250 bin dolarlık çevre kirletme maliyeti gündeme geliyor.

Sigorta tablosu: Toplam 19 milyon dolarlık yükümlülük

Her iki kazada da gemilerin "Sorumluluk Sigortası" (P&I) yapılmış durumda. Rakamlar şöyle özetleniyor:

• Girne (Filo Jet): Gövde sigortası 1.5 milyon Avro (Türk şirketi). P&I sigortası Türk P&I'de. Tahmini toplam tazminat 10 milyon dolar. Ölen yolcular için poliçedeki üst limit 15 milyon TL (yaklaşık 320 bin dolar).
• Silivri (Tuğberk İmamoğlu): Gövde sigortası Romanya'lı CEE Specialty'de. P&I sigortası yine Türk P&I'de. Karşı taraf Alsu'nun P&I'sı İngiltere'de. Tahmini toplam tazminat 9 milyon dolar. Bu tutarın 3 milyon dolarlık kısmı Türk P&I tarafından karşılanacak.

Gemi sahiplerine "kötü haber": Sigortacılar parayı ödeyip, sizden isteyecek

Sigorta hukukunda standart olan "rücu" hakkı, bu iki kazada gemi sahiplerini (Filo Denizcilik ve Alsu sahibi Özpulathane Deniz Taşımacılığı) doğrudan hedef alıyor. Sigorta şirketleri, kusurun kaptan ve personelde (dolayısıyla işverende) olması nedeniyle, kurumlara ödedikleri her kuruşu ticari mahkemelerden tahsil etme hakkına sahip. Yani 19 milyon dolarlık masraf, nihayetinde gemi işletmelerinin cebinden çıkacak.

Türk Loydu da Filo Jet'in sertifikasyon sürecine ilişkin iç denetim başlattığını bildirmiş durumda. İki kaza da deniz ticaretinde "insan faktörü" riskinin mali boyutunu bir kez daha gözler önüne seriyor.