Gümüşhane'in Unutulmaya Yüz Tutmuş Dölek Çömlekçiliği Modern Seramikle Yaşatılıyor

Gümüşhane'in kültürel mirası olarak kabul edilen ve asırlardır geleneksel yöntemlerle işlenen Dölek çömlekçiliği, modern seramik teknikleriyle buluşarak geleceğe taşınıyor. Mimarlık mesleğini 9 yıldır icra eden ve son 5 yıldır seramik sanatıyla ilgilenen Elif Işık Canlı, kentin en önemli el sanatı değerlerinden biri olan köy çamurunu atölyesinde işleyerek sanatın yok olmasını önlemeyi hedefliyor.

İstanbul'da aldığı eğitimlerin ardından Gümüşhane'de kendi atölyesini kuran Işık Canlı, Eylül ayında Dölek köyünden temin ettiği çamur numuneleri üzerinde bilimsel ve sanatsal denemeler yaptı. Çamurun dayanıklılığını ve fırınlama süreçlerindeki tepkimelerini ölçmek amacıyla hazırlanan özel deneme plakaları, elektrikli fırınlarda yapılan yüksek ısılı pişirim ve sır testlerinden başarıyla geçti. Yapılan testlerde, Dölek çamurunun çatlamadan piştiği ve sır tutma yüzeyinin son derece başarılı olduğu tespit edildi.

Geleneksel Zanaatın Zorlu Üretim Süreci

Dölek köyünde geleneksel yöntemlerle güveç imalatı yapan 70 yaşındaki usta kadınlar, zanaatın zorlu süreçlerini yaşlılık dönemlerinde de sürdürüyor. Usta Şengül Saraç, çamuru ıslatıp çadır arasına koyduklarını ve taşın üzerine iki ayakla basarak çiğnediklerini ifade ediyor. Bir diğer usta Pembe Bilgili ise 30 yıldır dağdan getirilen sert ve yumuşak çamurları karıştırarak üretime aralıksız devam ettiklerini belirtti.

Işık Canlı, bu çalışmanın amacının son ustaların elinde kalan sanatı korumak olduğunu vurgularken, fırınlama aşamasındaki risklere rağmen çalışmalara devam ettiğini belirtti. Cami ve kilisenin yan yana bulunduğu tarihi kompozisyonu seramik panoya aktardığını ifade eden Canlı, çamurun saf hali ve katkı maddeli hallerinin dayanıklılığını test ederek başarıya ulaştı.