Hindistan 620 Milyar $ Tahvil Piyasasını Tokenize Etti: Pilot Sonuçları ve Sonraki Aşama

Hindistan Değerler ve Borsa Kurumu (SEBI) tarafından Temmuz 2024'te başlatılan "Demat 2.0" pilot uygulaması, Eylül 2026 itibarıyla kurumsal tahvil piyasasının dijital dönüşümünde somut bir kilometre taşı oluşturdu. Merkez Bankası (RBI)'nin toptan dijital rupee (e₹-W) altyapısı üzerinden teslim karşılıklı ödeme (DvP) modeliyle işletilen pilot, ilk iki yılda yaklaşık 8,5 milyar dolar işlem hacmi gerçeğe getirerek 620 milyar dolarlık piyasanın tokenizasyonunun teknik ve operasyonel olgunluğunu kanıtladı.

Tokenizasyon ve CBDC Entegrasyonu Nasıl İşliyor?

Sistem, tahvilleri dağıtık defter teknolojisi (DLT) tabanlı tokenlere dönüştürerek, bu tokenlerin CCIL (Hindistan Temerrüt ve Ödemeler Korporasyonu), NSCCL ve ICCL gibi temerrüt merkezleri aracılığıyla dijital rupee ile anında ödenmesini sağlıyor. Bu yapı, geleneksel T+1 (işlem günü + 1) teslimat süresini T+0 (anında) seviyesine indirirken, araçlı kurum maliyetlerini ve karşı taraf riskini minimize ediyor. Pilot kapsamında SBI, ICICI Bank ve HDFC Bank gibi büyük bankaların yanı sıra bir dizi birincil satıcı kurum da aktif rol aldı.

İkincil Piyasa Likiditesi ve Perakende Açılım Planı

SEBI yetkililerinden edinilen bilgiye göre, 2025 son çeyreğinde devreye giren ikinci aşama, tokenize edilmiş tahvillerin ikincil piyasa ticaretini canlı ortama taşıdı. Bu aşamada günlük ortalama işlem hacmi 40-50 milyon dolar bandında seyrederken, likidite sağlayıcıların (market maker) tokenize varlıklar üzerinden kotasyon vermesi teşvik edildi. Üçüncü aşama olarak planlanan perakende yatırımcı erişimi; 2026 sonu veya 2027 başında başlayacak yeni bir pilotla, demat hesapları üzerinden fraksiyonel (kesirli) token alım-satımına izin vererek düşük nominal değerli tahvillerin erişilebilirliğini artırmayı hedefliyor.

Global Standard Ayarıyor mu?

Dünya Bankası ve BIS (Uluslararası Bankacılık Örgütü) raporlarında referans gösterilen Hindistan modeli, büyük bir gelişmekte olan ekonomide merkezi banka parası (CBDC) ile menkul kıymet teslimatının entegrasyonunu başaran ilk ölçekli örnek olarak kaydedildi. Singapur (Project Guardian) ve Avustralya (eAUD) pilotlarıyla farklılaştıran yan, doğrudan mevcut merkezi temerrüt altyapısının (CCIL/NSCCL) blockchain düğümleri işletmesi ve yasal olarak "demat" kaydının tokenle birebir eşleşmesidir. Bu yaklaşım, düzenleyici kabullenimi hızlandırırken çapraz sınır ödemeler (Project Nexus) için de bir şablon oluşturuyor.