İngiltere kamu borcu tarihi eşiği geçti: 3 trilyon sterlin zirvesinde

İngiltere Ulusal İstatistik Ofisi (ONS) eylül ayı kamu mali verilerini açıkladı. Verilere göre İngiltere Hazine'si geçen ay ekonomistlerin 23,85 milyar sterlin ortalama tahmininin üzerinde, 25 milyar sterlin birincil bütçe açığı verdi. Bu rakam, geçen yıl aynı ayın 23,2 milyar sterlin seviyesinin de üzerinde gerçekleşti.

Faiz ödemelerindeki artış ve küresel gerginliklere bağlı savunma harcamaları açığı itirken, toplam kamu sektörü net borcu Eylül 2026 sonu itibarıyla tarihte ilk kez 3 trilyon sterlin eşiğinin üzerine çıktı. Borcun GSYH'ya oranı ise yüzde 98,5 seviyesinde seyrederek 1960'lı yılların başından bu yana en yüksek seviyelerde kaldı.

Maliye Bakanı Healey: "Kalıcı kararlar alacağız"

Rekor borçlanma verileri, Maliye Bakanı Rachel Reeves'in 28 Ekim Perşembe günü sunacağı Sonbahar Bütçesi'ni gölgeliyor. Reeves, geçen hafta yaptığı açıklamada "miras aldığımız delikli gemiyi onarmak için kalıcı ve zorlu kararlar" alacaklarını sinyallemişti. Pazar beklentileri, bütçede yıllık 40 milyar sterlin civarında ek gelir hedeflenerek; şirketler vergisi, sermaye kazançları vergisi ve özel okullara vergi muafiyetinin kaldırılması yönünde hamleler öngörülüyor.

Faiz maliyeti yıllık 100 milyar sterline yaklaşıyor

Enflasyon endeksli tahviller (gilt) stoğunun büyümesi ve Merkez Bankası'nın kısmen hala yüksek tuttuğu faiz oranları, borç hizmet maliyetini zorluyor. ONS verilerine göre eylül ayı sadece faiz ödemeleri için 7,4 milyar sterlin ayrıldı; bu da geçen yıla göre 1,2 milyar sterlin artış demek. Yıllık bazda faiz giderleri 100 milyar sterlin eşiğine yaklaştı ve bu kalem artık eğitim bütçesinin yarısına tekabül ediyor.

Ekonomistler, hükümetin "borç/GSYH oranını azaltma" kuralını tutturabilmesi için ya harcamalarda derin kesintilere ya da önemli vergi artışlarına gitmek zorunda kalacağını vurguluyor. Özgürlük ve Sorumluluk Ofisi (OBR) önümüzdeki hafta güncellenecek tahminlerinde bu dengenin ne kadar zorlu olduğunu netleştirecek.