İran Güvenlik Başkanı: Nükleer Doktrin Değişebilir, Yasak Kalkma Riski

Tehran — İran'ın Üstün Milli Güvenlik Konseyi'nde yer alan ve Rezai olarak bilinen eski komutan Mohsen Rezaei, cumartesi günü yaptığı açıklamada ülkenin nükleer silah yapımına dair uzun yıllardır süren religiyöz ve stratejik yasağın, ABD'nin askerî müdahalesi durumunda revize edilebileceğini bildirdi. Bu ifadeler, Washington'un bölgedeki askeri varlığını artırması ve "tüm seçeneklerin masada" kalması retoriğiyle tehdit dozajını yükseltmesi sırasına rastlıyor.

Fetva ve stratejik sabır çizgisi

İran, 2003 yılında Rahber Ali Hamenei'nin "nükleer silah haramdir" fetvası ve 2015 Nükleer Anlaşması (JCPOA) çerçevesinde askeri boyutu olmayan bir nükleer program sürdürdüğünü sürekli vurgulamıştı. Rezaei'nin "savaş sürerse bu kararı gözden geçirebiliriz" biçimindeki şartlı uyarısı, bu resmi doktrinin ilk kez bu kadar net ve yetkili bir isim tarafından şartlı olarak sorgulandığını gösteriyor. Konsey kaynaklarına göre bu tartışma, askerî bir darbe senaryosunda "meydan okuma" niteliğinde bir 억제 (deterrence) mekanizması oluşturmak amacıyla gündeme getirildi.

ABD kalkışması ve bölgesi sarsıyor

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) son hafta Körfez'de taşıma gemisi ve savaş uçakları da dahil bir strike grubu sevkiyatını onaylamıştı. Pentagon yetkilileri bu hareketi "rutin rotasyon" olarak nitelendirirken, İranlı generaller bu sevkiyatı doğrudan bir tehdit olarak okuyor. Rezaei, "Düşman bir hata yaparsa cevap sadece mermi yağmuru olmayacak, doktrin değişecek" diyerek eskalasyon basamaklarının askeri cevaptan stratejik kimlik değişimine taşındığını sinyallemiş oldu.

Uzmanlar, bu açıklamanın hem iç politikada "güçlü duruş" gösterisi hem de Batı'ya yönelik son bir diplomatik uyarı işlevi gördüğünü kaydediyor. BM Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) raporlarının son haftalarda İran'ın %60 zenginleştirilen üran stokunu artırdığı yönündeki verilerle birleştirilirse, "eşik" kavramının pratikte zorlandığı görülüyor.