Katılım bankacılığında 64 milyar TL'lik blok işlem şoku: Sektör payı rekor kırdı

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) Ağustos 2026 aylık bülteni ve Borsa İstanbul (BIST) blok işlem verileri, katılım bankacılığının büyüme dinamiklerinde tarihi bir kırılma yaşandığını gösteriyor. Ağustos ayı boyunca BIST'te katılım bankası hisse senetlerinde ve kiralama sertifikalarında (sukuk) gerçekleşen blok işlem hacmi 64 milyar TL'yi aşarken, sektörün toplam bankacılık sistemindeki varlık payı ilk kez %8,7 seviyesine tırmandı.

Piyasayı hareketlendiren hacim: 64 milyar TL'nin anatomisi

BIST verilerine göre Ağustos'ta katılım finansman araçlarında ve banka hisselerinde yapılan blok işlemler, geçen yıla göre %142 büyüme kaydetti. İşlemlerin büyük kısmını, merkez bankasının likidite yönetimi çerçevesinde bankaların portföylerini yeniden dengeleri sırasında kullandığı kiralama sertifikası (sukuk) alım-satımları oluşturdu. Analistler, bu hacmin sadece portföy ayırması değil, yabancı yatırımcıların Türkiye katılım finansmanına yönelik artan risk iştahının da göstergesi olduğunu vurguluyor.

Sektör payı neden rekor seviyeye yükseldi?

BDDK verilerine göre Ağustos sonu itibarıyla katılım bankalarının toplam varlık büyüklüğü 3,2 trilyon TL'yi geçti. Konvensiyonel bankaların büyüme hızı yıllık bazda %25 seviyelerine gerilerken, katılım bankacılığı %38'lik bir büyüme hızıyle sistemden pay almaya devam etti. Bu performansın arka planında şu faktörler yer alıyor:

• Fon toplama avantajı: Katılım hesapları (kâr payı paylı hesaplar) üzerindeki getiri oranları, reel faiz beklentilerinin üzerinde seyrettiği için halktan fon çekme kapasitesi güçlü kaldı.
• Kullanım yönelimi: Kredilendirme (finansman) portföylerinde KOBİ ve reel sektör payı %60'ın üzerinde tutuldu, bu da risk ağırlıklı varlık kalitesini korudu.
• Sukuk piyasasının derinleşmesi: 2026 yılında sadece ilk 8 ayda ihraç edilen kiralama sertifikası hacmi 450 milyar TL'yi aşıp, bankaların bilanco yönetiminde esneklik sağladı.

Yabancı akımı ve gelecek perspektifi

Merkez Bankası'nın son Raporu'nda da vurgulandığı üzere, yabancı yatırımcılar Ağustos'ta katılım bankası hisse senetlerinde net 4,2 milyar TL alım yaptı. Bu giriş, blok işlem hacminin %6,5'ine tekabül ediyor. Sektör temsilciliği yapan Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB) kaynakları, yıl sonuna kadar varlık payının %9'u zorlayabileceğini, buna bağlı olarak 2027'de yeni lisans başvurularının gündeme gelebileceğini sinyalle veriyor. Ancak uzmanlar, büyümenin kalitesinin "finansman marjı" ve "KHK oranı" metriklerinde korunmasının kritik olacağını hatırlatıyor.