Kredi Kartına 'Kart Farkı' Yansıtılamaz: İşletmelerce İstenen Komisyon Hukuka Aykırı

Kredi kartı ile ödeme yapan tüketicilerden işletmeler tarafından talep edilen "kart farkı", "POS komisyonu" veya "hizmet bedeli" adı altındaki ek ödemeler, 5464 sayılı Bankacılar ve Kredi Kartları Kanunu'nun 13. maddesinin son fıkrası ile Bankalararası Kart Merkezi (BKM) yönetmeliklerine göre kesinlikle yasaktır. Mevcut hukuki çerçevede, POS cihazı kullanımından doğan işlem ücreti (MDR) tamamen üye işletmeye aittir ve bu maliyet müşteriye yansıtılamaz.

Yasal dayanak ve cezai yaptırımlar

Ticaret Bakanlığı (eski adıyla Gümrük ve Ticaret Bakanlığı) tarafından yapılan denetimlerde, kredi kartı ödemelerde ek ücret talep eden işletmelere idari para cezası kesilmektedir. Ceza tutarları her yıl yenilenen yeniden değerleme oranına göre belirlenmekte; 2024 yılında bu tutar işlem başına binlerce lira seviyelerinde gerçekleşmiştir. Bakanlık, tüketicilerin şikayetleri üzerine yoğunlaştırdığı denetimlerde, özellikle turistik bölgelerde ve alışveriş merkezlerinde bu uygulamanın yaygın olduğunu tespit etmiştir.

Taksit-fark ve nakit indirimi ayrımı

Uzmanlar, yasalara aykırı "kart farkı" ile meşru "nakit indirimi" veya "taksit farkı" kavramlarının karıştırılmaması gerektiğini vurgular. İşletmeler, nakit ödemede indirim yapabilir veya taksitli satışta faiz farkını yansıtabilir; ancak tek çekimli (tek çekim) kredi kartı ödemesinde, nakit fiyatından farklı bir tutar talep edemez. BKM kuralları, üye işyeri sözleşmesinde "kartlı ödemelerde nakitten farklı fiyat uygulanamaz" hükmünü zorunlu kılar.

Tüketici nasıl hak arar?

Ek ödeme talep eden işletmelerde tüketici, ödemeyi yapmamak veya ödeme yapıldığı takdirde fiş/dekont alarak Tüketici Hakem Heyetlerine (başvuru sınırı 2024 için 104.000 TL civarındadır) veya ALO 175 Tüketici İletişim Merkezi'nden şikayet bildirebilir. Ayrıca bankaların müşteri hizmetleri hatları üzerinden de "kart farkı talep edildi" bildirimi yapılarak işletmenin üye işyeri sözleşmesinin feshi süreci başlatılabilir.