Prof. Dr. Karaaslan: Yapay Zeka Teşhis Koymaz, Sadece Hazırlık Aracıdır

Memorial Kayseri Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü'nden Prof. Dr. Fatih Karaaslan, yapay zekâ uygulamalarının sağlıkta yardımcı araç ötesine geçemeyeceğini ve teşhis yetkisinin tamamen hekime ait olduğunu netleştirdi. Uzman, son dönemde polikliniklere "Yapay zekâ menisküs yırtığı dedi, ameliyat lazım" şeklinde başvuran hastaların arttığını kaydederken, bu durumun ciddi yanılgılara yol açabileceğini uyardı.

Teşhis veri değil, klinik bütüncül değerlendirmedir

Prof. Dr. Karaaslan, yapay zekânın tıbbi terimleri sadeleştirme, MR raporlarını açıklama ve hastanın doktoruna soracağı soruları hazırlama konusunda faydalı olduğunu kabul etti. Ancak "Düzgün kurulmuş bir yanıt, doğru teşhis anlamına gelmez" diyerek şu farkı çizdi: Yapay zekâ hastanın yürüyüşünü, dizdeki şişliği, kas gücünü veya fizik muayenede ortaya çıkan kilitlenmeyi değerlendiremez. Hasta söylemediği sürece kullanılan ilaçları, geçirilmiş cerrahileri veya yeni başlayan uyuşma gibi kritik klinik bilgileri de bilemez.

MRI'de yırtık görünse bile ameliyat şart değil

Ortopedide en sık karşılaşılan yanılgılardan birinin, MR görüntüsündeki bulgunun doğrudan ameliyat gerektirdiği yönünde olduğunu belirten Karaaslan, "MR'da menisküs yırtığı görülmesi tek başına ameliyat gerekliliğini göstermez. Hastanın yaşı, travmanın şekli, dizde kilitlenme, kıkırdak durumu ve günlük yaşam kısıtlılığı birlikte değerlendirilmelidir" dedi. Benzer şekilde ön çapraz bağ yırtığı veya diz kireçlenmesi olan her hastaya standart tedavi (ameliyat/protez) uygulanmadığını vurguladı.

Robotik cerrahi planı uygular, kararı vermez

Robotik diz ve kalça cerrahisinin cerrahın planını yüksek hassasiyetle uygulamaya yardımcı olduğunu, ancak kimin ameliyat edileceğine karar vermediğini hatırlatan Karaaslan, yapay zekâ için de aynı benzetmeyi yaptı: "Bilgileri analiz edip sunar, ama bu bilgileri hastanın kişisel durumu ile birleştirerek tıbbi karara dönüştüren değerlendirme hekim tarafından yapılır."

Gizlilik ve ilaç değişikliği riskleri

Uzman, kimlik ve sağlık verilerinin gizlilik şartları belirsiz sistemlere yüklenmesinin riskli olduğunu belirtti. Ayrıca yapay zekâ önerisi üzerine doktor onayı olmaksızın ilaç bırakılmasını veya değiştirilmesini kesinlikle doğru bulmadığını, bu yaklaşımın tehlikeli sonuçlar doğurabileceğini ifade etti. Yapay zekâdan "hüküm" değil, muayeneye hazırlık istenmesi gerektiğine dikkat çekti.