Sarıbal: OVP çiftçiye gelir güvencesi değil, sadece alan ödemisi sunuyor

Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Mehmet Sarıbal, Türkiye'nin mevcut tarım destek politikasının merkezi olan "Ödeme Verimlilik Primi" (OVP) yapısının, çiftçiye ne üretim güvencesi ne de gelir güvencesi sunduğunu kaydetti.

Sarıbal, son dönemde katıldığı bir akademik değerlendirmede, OVP'nin "bağlı olmayan destek" (decoupled payment) tanımıyla alana yapıldığı için çiftçinin ne ürettiğinin ne de ne kadar ürettiğinin önemi kalmadığını belirtti. "Sistem sadece 'toprağa para basıyor'. Çiftçi bu parayla girdi maliyetlerini karşılamaya çalışıyor; ancak fiyat dalgalanmaları, iklim riskleri ve piyasa belirsizliği içinde gelir güvencesi kalmıyor" dedi.

Üretim planlaması olmadan sürdürülebilirlik riskli

Uzman, desteklerin üretimden kopuk olması sonucunda tarımda "üretim planlaması" kavramının yerini "alan genişletme" kaygısının aldığına dikkat çekti. Sarıbal, "Çiftçi destek almak için daha fazla alan işletmeye yöneliyor, bu da fazlalık ürünlerde fiyat düşüşüne ve kıtlık ürünlerde ithal bağımlılığına yol açıyor" ifadelerini kullandı.

Sarıbal, çözümün "Üretim Planlamalı Tarım" kapsamında ürün bazlı, bölgeye özgü ve risk yönetimini (tarım sigortacılığı, ileri fiyatlama mekanizmaları) içeren bir destek modeline evrilmesinden geçtiğini öne sürdü. "Sadece alan başına TL ödemesi, çiftçiyi yoksulluk tuzağından kurtaramaz. Gelir istikrarı için piyasa müdahale fonları ve sözleşmeli tarım altyapısının güçlendirilmesi şart" diye konuştu.