Şükran Soner'in mirası: İlk kadın TGS başkanı ve o çifte acı günün hikayesi

19 Haziran 2024 tarihinde vefat eden Cumhuriyet gazetesi yazarı, Türkiye Gazeteciler Sendikası'nın (TGS) tarihi ilk kadın Genel Başkanı Şükran Soner, gazetecilik tarihinde "nefes" kesilerek yazılan bir öykü olarak hatırlanıyor. Vefatının üzerinden iki yıl geçmesine rağmen, o gün Şişli Camii'nden Eyüpsultan Mezarlığı'na uzanan cenaze yürüyüşünün yarattığı hüzün ve ondan sadece birkaç saat sonra aileye ikinci kez çarpan acı, meslektaşların hafızasında hâlâ taze.

Cumhuriyet'in "Nefes" Gazetecisi

Yıllar boyu Cumhuriyet gazetesinin köşe yazarı ve yönetim kurulu üyesi olarak görev yapan Soner, kaleme aldığı her satırda toplumsal adalet, kadın hakları ve gazetecilik etiği çizgisini korudu. Gazete arşivi ve meslektaşlarının anlatımlarına göre Soner, haber odasının "vicdanı" olarak tanımlanırdı; yönetim baskılarına karşı yazarların haklarını savunan, sendikalaşma mücadelesinin ön saflarında yer alan bir isimdi. "Gazetecilik bir meslek değil, bir ahlak duruşudur" diyen Soner, bu felsefesini hem yazılarında hem de sendika koltuğunda yaşadı.

TGS tarihi değiştiren ilk kadın başkanlık

Türkiye Gazeteciler Sendikası'nın 2018 yılında gerçekleştirilen kongresinde Genel Başkan olarak seçilen Soner, sendikanın kuruluşundan bu yana bu koltuğa oturan ilk kadın oldu. Dönem resmi kayıtlarına ve TGS yayımlarına göre başkanlığında sendika; iş güvencesi, ücretli izin hakları ve gazetecilerin işe alım/işten çıkarma şartları konusunda tarihî kolektif iş sözleşmesi kazanımlarına imza attı. Özellikle dijitalleşen medya ortamında "yeni medya çalışanlarının" sendikalaşması için atılan adımlar, Soner'in mirasının en somut betonlarından biri olarak kabul edilir.

Aileyi sarsan o çifte kayıp

Soner'in vefatı haberi alındığı gün, cenaze töreni için Cumhuriyet gazetesi binasında toplanan kalabalık hüzün içindeydi. Öğle namazı sonrası Şişli Camii'ye götürülen cenazeden sonra Eyüpsultan Mezarlığı'nda toprağa verilen ustanın cenaze namazı kılınırken, ailesi için ikinci bir şok geliyordu. Sağlık sorunları nedeniyle tedavi gören kız kardeşi Türkan Berişe, kız kardeşinin ölüm haberiyle baş başa kaldığında kalp krizi geçirip hayatını kaybetti. Cumhuriyet gazetesi Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Betül Berişe'nin annesi olan Türkan Berişe'nin bu aniden gelişi, o gün gazete binasında ve mezarlıkta bulunan herkesi derinden sarsmıştı. İki kardeşin neredeyse aynı saatte yitirilmesi, gazetecilik çevrelerinde "bağlılığın ve aşkın en acı sınavı" olarak anıldı.

Bıraktığı miras ve genç kuşaklara notlar

Bugün genç gazeteciler tarafından okunan Soner'in köşe yazıları, mesleğin zorlukları içinde "nasıl ayakta durulur" dersi veriyor. 2024 yazından bu yana onun adı anıldığında; sadece bir gazetecinin ölümü değil, bir dönemin, bir direnişin ve bir kardeşlik bağının da sona erdiği hatırlanıyor. Mirası, kitaplarında ve sendika arşivlerinde değil, onun için "öğretmenim, ablam, yol arkadaşım" diyen yüzlerce meslektaşın hatırasında yaşıyor.