TBMM'ye Yeşil Pasaport Kapsamını Genişleten Kanun Teklifi: Üç Meslek Grubu Öne Çıklıyor

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu'nun 1 Ekim'de yeni yasama yılında açılmasıyla birlikte, yeşil pasaport (hizmet pasaportu) kapsamını genişletmeyi amaçlayan bir kanun teklifi Meclis Başkanlığına sunuldu. Teklif, 5682 sayılı Pasaport Kanunu'nun ilgili maddelerinin değiştirilmesini öngörüyor. Gündeme gelen metinde ve partiler arası görüşmelerde üç ana meslek grubuna yeşil pasaport hakkı tanınması öne çıkıyor; ancak bazı parlamenter kaynaklar kapsamın iki gruba sınırlanabileceğini de işaret ediyor.

Mevcut Durum: Kimler Alıyor?

İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'nün idaresinde verilen yeşil pasaport, şu an için; belli kademe ve derecelerdeki kamu görevlilerine, en az beş yıl süresiz görev yapan akademisyenlere, uluslararası başarılar kazanan sporculara ve spor yöneticilerine sowie belirli meslek odalarının yönetim kurulu üyelerine verilmektedir. Bu pasaport sahipleri, şu an 110'ın üzerinde ülkeye vizesiz veya kapı vizesi ile seyahat edebilmektedir. Pasaportun geçerlilik süresi görev süresine bağlı olarak en fazla 5 yıldır.

Teklifin İçeriği: Hangi Gruplar Hedefleniyor?

Meclis gündemine gelen kanun teklifinin gerekçesinde, "mesleki diplomasyayı güçlendirme" ve "kamu hizmeti veren uzman kadroların uluslararası mobilitesini artırma" amaçları yer alıyor. Başlıkların "üç meslek grubu" ifadesini kullanmasıyla birlikte, komisyon görüşmelerinde şekil alacak nihai metinde sayının iki olarak kalma ihtimali de gündemde. Öne çıkan aday gruplar şunlardır:

• Hekimler: Sağlık Bakanlığı bünyesinde veya kamu hastanelerinde görev yapan, belirli bir kıdem veya uzmanlık şartı taşıyan hekimler.
• Öğretmenler: Milli Eğitim Bakanlığına bağlı, belirli yıl üstü hizmet süresi olan öğretmen ve yönetici kadroları.
• Mühendisler / Adliye Personeli: Üçüncü grup için mühendislik mesleğine mensup kamu görevlileri ile adliye ve mahkeme personeli (hakim/savcı hariç yazılı idari kadrolar) arasında bir tercih veya birleşim konuşuluyor.

Teklif metninde bu gruplara "mesleki yeterlilik ve süre şartlarıyla" yeşil pasaport verilmesi öngörülse de, aile fertlerine (eş ve 18 yaş altı çocuklar) tanınıp tanınmayacağı, mevcut yönetmelikteki gibi "yanındagider" statüsünde kalıp kalmayacağı henüz netleşmedi. Bu detay, kanunun kabulünden sonra çıkacak yönetmelik düzenlemesine bırakılacak.

Yasama Süreci Ne Zaman Sonuçlanır?

Teklif, İçişleri Komisyonu'na gönderilecek. Komisyon raporu hazırlandıktan sonra Genel Kurul gündemine alınacak. Meclis'in yoğun ajandasını düşünürse eğer, kanunun Resmi Gazete'de yayımlanması en erken 2026 son çeyreği veya 2027 başında gerçekleşebilir. Bakanlık yetkilileri, kanun yayımlandığı an başvuruların Nüfus Müdürlükleri ve Türkiye Cumhuriyeti Dış Temsilcilikleri üzerinden başlayacağını, başvuru ücretinin mevcut harç ve pul tarifsine göre belirleneceğini belirtiyor.

Vatandaş Ne Yapmalı?

İlgili meslek gruplarındaki vatandaşlar, resmi kanun metni Resmi Gazete'de yayımlanana kadar herhangi bir başvuru yapamaz. Süreçte resmi bilgi kaynağı İçişleri Bakanlığı resmi internet sitesi ve TBMM Kanun Teklifi Takip Sistemi olacaktır. Sosyal medyada dolaşan "başvuru başladı" türü bilgilerden kaçınılmalı, resmi ilanı beklenmelidir.