Trump-Putin anlaşıldı: Enerji ateşkesine razı oldular, piyasalar canlandı

ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin, dün gerçekleştirdikleri telefon görüşmesinde Ukrayna savaşının en kritik kollarından biri olan enerji altyapısına yönelik saldırıların geçici olarak durdurulmasına karar verdi. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, tarafların "enerji ateşkesi" kapsamında raffineriler, elektrik santralleri ve boru hatları gibi stratejik tesislere yönelik darbeleri 30 gün süreyle askıya aldıkları belirtildi.

Piyasalarda anında tepki: Petrol düştü, vadeler yükseldi

Anlaşma haberi duyurulduktan sonra enerji piyasalarında anında gevşeme yaşandı. Brent petrol fiyatı barlık başına 2 doların üzerinde gerileyerek 78 dolar seviyelerine çekildi. New York ticaret saatlerinin öncesinde Dow Jones, S&P 500 ve Nasdaq vadeleri %0,5 ile %1,0 arası artışla açılışa hazırlandı. Analistler, kış aylarına doğru Avrupa doğalgaz stoklarının dolum seviyesindeki endişelerin bu adımla azaldığını, ancak anlaşmanın kalıcılığı konusunda piyasanın hâlâ temkinli olduğunu kaydetti.

Brüksel'den soğuk duş: "Baskı artırılmalı"

Anlaşma, Avrupa Birliği'de ciddi bir endişeyle karşılandı. AB Dış İlişkileri Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ve önde gelen üye ülke yetkilileri, ateşkesin "Rusya'nın yeniden silahlanması ve askerî lojistiğin toparlanması için bir nefes molası" olma riskini taşıdığını vurguladı. CDU'nun dış politika uzmanı Johann Wadephul, "Putin üzerinde daha az değil, daha fazla baskı uygulanmalı" uyarısında bulunurken; Brüksel'de bugün gündeme gelecek toplantıda yeni yaptırım paketlerinin hızlandırılması önerisi masaya yatırılacak.

Kiev: "Güvence olmadan ateşkes yok"

Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, gece yaptığı video konuşmada, enerji tesislerine saldırmaların durması olumlu bir adım olsa da, bu sürecin "güvenlik garantileri ve denetim mekanizması" olmadan sürdürülemeyeceğini ifade etti. Kiev, Moskova'nın önceki ateşkes girişimlerinde sivil altyapıyı hedef almaya devam ettiğini hatırlatarak, herhangi bir ihlalda anında cezai yaptırımların devreye girmesi için ABD ve Avrupa ortaklarının yazılı taahhüt vermesini beklediğini duyurdu.

Jeopolitik kırılma noktası mı, taktiksel hamle mi?

Uzmanlar, Trump'ın NATO müttefiklerini bilgilendirmeden doğrudan Putin ile masaya oturmasının, Batılı ittifak yapısına zarar verebileceği yönünde uyarılarda bulunuyor. Öte yandan, kışın başında Avrupa enerji güvenliğini temin edecek bir pencerenin açıldığı, bu sayede geniş bir barış sürecine giriş kapısının aralandığı değerlendirmeleri de yapılıyor. Anlaşmanın teknik detaylarını belirlemek üzere önümüzdeki hafta Riyad'da veya Ankara'da uzman delegasyonlarının buluşması bekleniyor.