Türk Mutfak Kültürü Atlası dijital ortamda açılıyor: 81 il, 10 bin tarif tek tıkta

Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde yürütülen "Türk Mutfak Kültürü Atlası ve Ansiklopedisi Projesi"nin dijital platformu, 5 Ekim 2026 itibarıyla hizmetine başladı. Proje kapsamında Türkiye'nin 81 ilinde yer alan 10 binden fazla geleneksel tarif, malzeme bilgisi, pişirme tekniği ve ilgili kültürel ritüeller; akademik denetimden geçirildikten sonra interaktif bir harita arayüzüyle atlas.turizm.gov.tr adresinden erişime sunuldu.

Akademik altyapıyla 81 il taranarak belgelendi

Proje, Gazi Üniversitesi, Ankara Üniversitesi ve Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi gibi kurumların müşavirliğinde, yüzlerce alan araştırmcısı, gastronom ve yerel kültür uzmanının katılımıyla gerçekleştirildi. Bakanlıktan yapılan resmi açıklamada, çalışmanın sadece tarif toplama değil; her yemeğin coğrafi kökenini, mevsimsel döngüsünü, toplumsal işlevini (düğün, bayram, mevlit sofraları) ve hikayesini de işleyen bir "kültür envanteri" being oluşturulduğu belirtildi. Araştırmacılar, büyükannelerden torunlara aktarılan sözlü anlatımları, el yazması defterleri ve vakıf kayıtlarını karşılaştırarak verilerin doğruluğunu sağladı.

Dijital atlaste neler var?

Yeni açılan portalda kullanıcılar; il, ilçe, malzeme türü (tahıl, katmerli, zeytinyağlı, etli), pişirme yöntemi (tandır, güveç, sac, ocak) veya kültürel etiket (gezi, çay, helva gecesi) filtreleriyle arama yapabiliyor. Her kayıt için; malzeme listesi, adım adım video anlatım, porsiyon hesaplayıcı, beslenme değeri tablosu ve o yemeğin hangi müzede veya restoranda sunulduğu bilgisi yer alıyor. Ayrıca "Gastro Rota" özelliğiyle, belirli bir lezzetin (örneğin Antep baklavası veya Erzurum cağ kebabı) üretildiği yerleri, pazar günlerini ve yerel üreticileri harita üzerinde görebiliyorsunuz.

UNESCO süreci ve gastronomi turizmi hedefinde

Bakanlık yetkilileri, bu dijital arşivin Türkiye'nin "İnsani Miras Temsil Listesi"ne aday dosyalarını güçlendirecek kanıta dayalı bir veri tabanı oluşturduğunu ifade etti. Projenin bir diğer kolu olan basılı ansiklopedi setinin ilk üç cildinin (Marmara, Ege, İç Anadolu) yıl sonuna kadar basıma hazırlanacağı, kalan bölgelerin ciltlerinin 2027'de takip edileceği açıklandı. Sektör temsilcileri, platformun yabancı turistlerin "lezzet haritası" oluşturmasına yardımcı olarak gastronomi turizmi gelirlerinin artırılacağını öngörüyor.