TÜVTÜRK istasyon devri gündemde: TURKA'ya geçiş süreci, ücretler ve personel ne olacak?

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye geneli araç muayene monopolu olan TÜVTÜRK konsorsiyumunun (Doğuş Otomotiv, TÜV Süd, Akfen) Build-Operate-Transfer (BOT) sözleşmelerinin sona ermesiyle başlatılan istasyon devri süreci, son haftalarda somut bir evreye girdi. Bakanlıktan ve ilgili kurumlardan edinilen bilgilere göre, mevcut operatörle "iyi niyet protokolü" çerçevesinde erken devir ve yeni kamu operatörü TURKA (Türkiye Araç Muayene İstasyonları A.Ş.)'ya geçiş için teknik hazırlıklar hızlandırıldı.

Bölgesel sözleşme takvimi devir tarihini belirliyor

TÜVTÜRK'ün işletme haklarına sahip olduğu Kuzey, Güney ve Batı bölgeleri sözleşmeleri, 2007-2009 yılları arasında imzalanan 20 yıllık BOT modellere dayanıyor. Bu nedenle sözleşme bitiş tarihleri 2027-2029 aralığında dağılıyor. Ancak Bakanlık, hizmet kesintisizliğini ve kamu maliyesini optimize etmek adına, bölgelerdeki bitiş tarihlerinin önüne geçecek bir "toplu devir" senaryosu üzerinde çalışıyor. Resmi Gazete'de yayımlanacak olası bir Bakanlar Kurulu Kararı veya İdare Mahkemesi uzlaşma mazbatı ile devir tarihi 2026 yılı sonu veya 2027 yılı başlarına çekilebilir. Kesin tarih henüz ilan edilmedi.

TURCA operasyonel hazır mı?

Yeni dönemde istasyonları işletecek olan TURCA, ticaret siciline tescil süreci tamamlanmış durumda. Şirketin sermaye yapısı, yönetim kurulu atamaları ve Genel Müdürlüğü konusunda Bakanlık yetkilileri "son detaylar üzerinde çalışılıyor" ifadesini kullanıyor. TURCA'nın kuruluş amacı, muayene hizmetini kar amacı gütmeksizin, kamu maliyesini düşürecek bir yapıda sürdürmek olarak tanımlanıyor. Mevcut TÜVTÜRK altyapısının (yazılım, donanım, istasyon fiziki durumu) TURCA'ya devri için envanter çalışmaları bölge müdürlüklerinde sürüyor.

Vatandaş için ne değişir: Ücret, randevu, süreklilik

En kritik soru muayene ücretlerindeki yön. Mevcut 2026 tarifesinde hafif ticari araçlar için ~450 TL, otomobiller için ~650 TL seviyelerinde olan ücretler, TURCA yönetiminde "kamu hizmeti maliyeti" esas alınarak yeniden hesaplanacak. Bakanlık kaynakları, monopolu kırarak rekabet ortamı yaratılmadığı sürece (tek operatör TURCA kalacağı için) dramatik bir düşüş beklememek gerektiğini, ancak işletme giderlerinin (kâr payı, yabancı ortak payı) kalktığı için sınırlı bir gerileme veya donma ihtimali olduğunu işaret ediyor. Randevu sistemi (tuvturk.com.tr) ve mobil uygulama altyapısının da TURCA'ya devredilmesi planlanıyor; geçiş döneminde sistemde 1-2 günlük kesintiler yaşanmamak üzere paralel çalışma testleri yapılıyor.

Personel garantisi ve Doğuş Otomotiv'in çıkışı

İstasyonlarda görev yapan yaklaşık 10-12 bin personelin iş güvencesi, devir protokolünün en hassas maddesi. "İyi niyet protokolü" kapsamında, personelin TURCA'ya mevcut haklarıyla (kıdem, ücret, sosyal haklar) devredilmesi hedefleniyor. Ancak yeni işveren TURCA'nın kamu ekonomik teşebbüsü niteliğinde olması, kolektif iş sözleşmesi sürecinin yeniden yazılacağı anlamına geliyor. Tarafımdan doğrulanabilen KAP bildirimlerine göre Doğuş Otomotiv, TÜVTÜRK Kuzey'deki paylarını satış sürecine girmiş; ancak Rekabet Kurumu onayı ve devir tamamlanana kadar yapısal değişiklik beklenmiyor. Akfen Holding ve TÜV Süd tarafındaki pay transferleri de aynı hukuki sürece tabi.

Rekabet Kurulu onayı son kilit

Devrin hukuki olarak tamamlanması için Rekabet Kurumu'nun (RK) "iş birleşmesi" kontrolünden geçmesi gerekiyor. RK, TURCA'nın piyasa hakimiyetine etkisini, muayene ücretlerine yansımasını ve alternatif operatör girişine engel olup olmadığını inceleyecek. Uzmanlar, tek bir kamu operatörüne geçişin "tekelin kamu eline geçmesi" olarak yorumlanabileceğini, bu nedenle RK'nın şartlı onay verebileceğini (örneğin; ücret tavanı belirleme, 5 yılda bir ihale yapma zorunluluğu) öngörüyor. Süreçin şeffaflığı için Bakanlığın hazırladığı "Devir-İşletme Protokolü" taslağının kamuoyuna açıklanması bekleniyor.