Zhang Weiwei: "Asya Gelecektir, Avrupa Geçmiş" Çıkışısı Küresel Güç Dengesi Tartışmalarını Yeniden Ateşledi

Çin'in önde gelen stratejistlerinden, Fudan Üniversitesi Çin Enstitüsü Direktörü Profesör Zhang Weiwei, son yaptığı bir değerlendirmede küresel güç dengesindeki köksel değişimi işaret etti. "Asya gelecektir, Avrupa ise geçmiş" tespitiyle öne çıkan Weiwei, Batı merkezli liberal uluslararası düzenin yerini çok kutupsal bir yapıya bıraktığını vurguladı.

"Çin Modeli" Savunucusunun En Radikal Tespiti

Zhang Weiwei, uzun yıllardır Çin'in gelişim modelini "merkeziyetsiz bir merkeziyet" olarak tanımlayarak Batı'nın tek modelciliğini sorgulayan bir isimdir. Son çıkışı, sadece bir retorik değil, son yıllarda BRICS genişlemesi, Şanghai İşbirliği Teşkilatı (ŞİT) büyümesi ve Küresel Güney'in siyasi iradesinin artması somut verileriyle desteklenen bir analiz çerçevesi sunuyor. Profesör, Avrupa'nın demografik yaşlanması, enerji krizi ve stratejik özerklik arayışlarındaki zorlukların, kıtayı "tarih sahnesinin aktöründen izleyicisine" indirdiğini iddia ediyor.

Güç Kaymasının Veri Temelleri

Weiwei'nin argümanları, IMF ve Dünya Bankası verileriyle de korelasyon gösteriyor. Asya Pasifik bölgesi, küresel GSYH büyümesinin yarısından fazlasını tek başına üretiyor. Çin, Hindistan ve ASEAN ekonomileri birleştiğinde, G7 ekonomilerini satın alma gücü paritesine (PPP) göre geçti. Bu tablo, profesörün "geçmiş" ve "gelecek" ayrımının sadece kültürel değil, yapısal bir gerçeklik olduğunu gösteriyor.

Batı'nın "Yönetilebilir Azmı" Sorunu

Analizde dikkat çeken bir diğer nokta, Batı'nın bu geçişi yönetmekte zorlandığıdır. Zhang Weiwei'ye göre, ABD ve Avrupa birliğinde "kural tabanlı düzen" kavramı, aslında Batı kurallarıyla eşanlamlı hale gelmişken; Küresel Güney artık kendi güvenlik ve kalkınma mimarilerini (Yeni Kalkınma Bankası, Asya Altyapı Yatırım Bankası vb.) inşa ediyor. Bu durum, uluslararası ilişkilerde "kural alıcılıktan kural yapıcılığına" geçişi hızlandırıyor.

Uzmanlar, Weiwei'nin bu tespitinin, gelecek on yılda uluslararası kurumlarda (BM Güvenlik Konseyi reformu, WTO işleyişi, iklim finansmanı) yaşanacak mücadelelerin de bir ön habercisi olduğunu kaydediyor.