KKTC'ten ABD'ye sert tepki: GKRY'ye silah ambargosu bir yıl daha uzatıldı

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Dışişleri Bakanlığı, Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'ne (GKRY) uygulanan silah ambargosunu bir yıl daha kaldırma kararı konusunda yazılı bir açıklama yayınladı. Açıklamada, Washington'un bu kararı "derin üzüntüyle" karşıladıklarını ve bölgedeki barış ve istikrar çabalarına zarar vereceğini vurguladıkları kaydedildi.

ABD'nin gerekçesi ve yıllık yenileme süreci

ABD Başkanı imzasıyla çıkarılan ve kongre onayına sunulan "Ulusal Güvenlik İlgisi Bildirgesi" (Presidential Determination) kapsamında, GKRY'ye yönelik 1987 tarihli silah ambargosunun kalkması 2020 yılından bu yana her yıl yenilenmektedir. Washington, kararın gerekçesini GKRY'nin uluslararası silah kontrol ve yayılmaçılık rejimlerine uyum sağladığını, bölgedeki güvenlik işbirliğini derinleştirdiğini ve enerji güvenliği bağlamında stratejik bir ortak olduğunu gösteriyor.

Lefkoşa ve Ankara: "Dengesizlik pekiştiriliyor"

KKTC Dışişleri Bakanlığı'nın açıklamasında, ABD'nin tek taraflı karasının adadaki askeri dengesizliği meşrulaştırdığını ve Türk tarafının güvenlik endişelerini göz ardı ettiği belirtiliyor. Bakanlık, "Bu karar, Kıbrıs sorununun adil ve kalıcı bir çözüme kavuşmasını zorlaştıran, güven ortamını zedeleyen ve adadaki silahlanma yarışını tetikleyen bir gelişmedir" ifadelerini kullandı. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı da genellikle aynı gün veya takip eden günlerde yapılan açıklamalarında, kararın 1960 Zürich ve Londra Antlaşmaları ruhuna aykırı olduğunu, güvence ülkesini sorumluluklarından feragat ettirdiğini vurguluyor.

Uzmanlar, ambargonun kalkmasının GKRY'nin ABD yapımı gelişmiş silah sistemlerini (özellikle hava savuma ve deniz altı yetenekleri alanında) temin etme kapısını araladığını, ancak siyasi bir mesaj özelliğinin de güçlü olduğunu kaydediyor. KKTC ve Türkiye, bu sürecin federal çözüm zemininin erimesini hızlandırdığını, iki tarafın eşit statüsünü zedelediğini savunuyor.