Perdue: Trump, Xi Jinping'e Amerikan Silahları Satın Almak İster Mi Diye Sordu

ABD'nin Çin'deki Büyükelçisi David Perdue, geçtiğimiz günlerde yaptığı bir açıklamada, Başkan Donald Trump'ın Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile yaptığı görüşmelerde, Pekin'in Amerikan silah sistemlerini satın almak isteyip istemediğini sorduğunu ifşa etti. Perdue'nin bu itirafı, Washington'in ticari dengesizliği gidermek için askeri teknolojiyi bir pazarlık unsuru haline getirdiğinin en somut göstergesi olarak değerlendiriliyor.

İşçi Başkanlığın Askeri Boyutu

Perdue'ye göre Trump, Xi ile olan kişisel kimyasını ve "iş adamı" yaklaşımını kullanarak, ABD'nin devasa ticaret açığını kapatmak adına silah satışını bir ticaret malzemesi gibi masaya yatırdı. Teklifin detayları (hangi sistemler, ne kadarlık bir hacim) resmi kanallardan açıklanmamakla birlikte, bu girişim ABD'nin uzun yıllardır sürdürdüğü "bir Çin" politikası ve silah ihraç kontrolü (ITAR) düzenlemeleriyle çelişiyor. Uzmanlar, Pekin'in stratejik özerklik ilkesini ve yerli savunma sanayiini (COMAC, AVIC) koruma politikası nedeniyle bu teklifi ciddiye almayacağını, hatta bir tuzak olarak görebileceğini öngörüyor.

Kriz İletişimi Hattı Ayrı Bir Rekor

Silah teklifi gündeme gelirken, her iki tarafın da askerleri arasında "kriz iletişimi protokolü" görüşmelerinin hızlandığı biliniyor. ABD Savunma Bakanlığı ve Çin Halk Kurtuluş Ordu'sı yetkilileri, Denizler ve Hava sahasında istenmeyen bir çatışmayı önlemek üzere doğrudan hat kurma çalışmalarını sürdürüyor. Bu iki süreç — biri ticari/pazarlıkçı, diğeri operasyonel/güvenlik odaklı — ABD-Çin ilişkilerinin ne kadar çok katmanlı ve paradoksal bir yapıya girdiğini ortaya koyuyor.

Pekin henüz Perdue'nin iddiaları üzerinde resmi bir tepkide bulunmadı; ancak Dışişleri Bakanlığı sözcüleri geçmişte ABD'nin silah satışlarını (özellikle Tayvan'a yapılanları) "kırmızı çizgi" olarak tanımlamıştı. Bu bağlamda Trump'ın teklifi, diplomatlık çerçevesinden çıkıp iç politikaya hitap eden bir "show" unsuru taşıyor mu, yoksa stratejik bir hamle mi olduğu tartışmalı.