Sürücü belgelerinde dev değişim: Dijital geçiş ve yeni geçerlilik süreleri Resmi Gazete'de

İçişleri Bakanlığı'nın hazırladığı ve Resmi Gazete'de yayımlanan "Yol Trafiği Yönetmeliği"nde yapılan değişiklikler, sürücü belgeleri sürecini kökten değiştirdi. Yeni düzenlemeyle birlikte plastik kart sürücü belgesinin yerini alacak mobil sürücü belgesi uygulaması e-Devlet kapısıyla hayata geçirildi. Değişiklikler, sürücü adayları için eğitim-sınav süreçlerinden, mevcut sürücüler için yenileme sürelerine ve ceza puan sistemine kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor.

Dijitalleşme odaklı değişim: Cep telefonunda ehliyet

En radikal değişiklik, fiziksel kart zorunluluğunun kalkması ve "Mobil Sürücü Belgesi" sisteminin devreye girmesi oldu. Sürücüler, e-Devlet şifresi veya mobil imza ile giriş yaparak sürücü belgesini dijital ortamda taşıyabilecek. Trafik kontrolünde polis memuruna telefon ekranından QR kod veya NFC ile doğrulama yapılması yeterli olacak. Fiziksel kart isteyenler için ücretli basım seçeneği devam edecek, ancak dijital belge yasal geçerliliği tamamen haiz.

Geçerlilik sürelerinde esneklik: Yaş kademeleri yeniden belirlendi

Yeni yönetmelik, sürücü belgesi geçerlilik sürelerini yaş gruplarına göre yeniden yapılandırdı. 65 yaşına kadar olan sürücülerde belge geçerlilik süresi 15 yıl olarak uzatıldı. 65-70 yaş arası 5 yıl, 70 yaş üzeri sürücülerde ise 3 yıl olarak belirlendi. Bu düzenleme, Avrupa Birliği uyum sürecindeki standartlarla paralellik gösteriyor. Mevcut belgeler, yazılı süreleri bitene kadar geçerli kalacak; yenileme süresi geldiğinde yeni kural işlenecek.

Sağlık raporu süreci tamamen dijitalleşti

Sürücü belgesi alım ve yenileme şartı olan sağlık raporu, artık e-Nabız sistemi üzerinden otomatik eşleştirilecek. Sürücü adayı veya sürücü, aile hekimi veya yetkili sağlık kurumundan alınan raporu eliyle taşımak zorunda kalmayacak. Sistem, raporun geçerliliğini anlık sorgulayacak. Bu adım, sahte rapor riskini ortadan kaldırmak ve randevu süresini kısaltmak amacıyla atıldı.

Sınıf kodları AB standartlarına çekildi

Sürücü belgesi sınıflarında (A, B, C, D, E) yapılan kodlama, AB Direktifi (2006/126/AT) kapsamında güncellendi. Yeni sistemde; motosiklet sınıfları A1, A2, AM olarak ayrıştırıldı. B sınıfı altındaki B1 (hafif dört tekerlekli) ve BE (trekli B) kodları netleştirildi. Kamu yolcu taşımacılığı için D sınıfı alt kategorileri (D1, D1E) yeniden tanımlandı. Mevcut belgelerde sınıf kodları, yenileme anında yeni kodlara otomatik çevrilecek.

Ceza puan sistemi ve eğitim şartı sertleşti

Trafik ceza puan sisteminde de düzenleme yapıldı. 12 ay içinde 100 puanı dolduran sürücülere uygulanan "sürücü belgesi iptali" kararı, yeni dönemde "şartlı sürücü belgesi" uygulamasını da beraberinde getiriyor. Puan dolduran sürücü, belgesi iptal edilmek yerine 1 yıl süreyle şartlı belgeye çevriliyor. Bu sürede tekrar puan alması durumunda iptal kesinleşiyor. Ayrıca ilk kez belge alacak adaylar için "ilkyardım eğitimi" süresi artırıldı, simülatör kullanımı zorunlu hale getirildi.

Yeni yönetmelik yayımlandığı tarihten 6 ay sonra tam olarak yürürlüğe girecek. Geçiş dönemi boyunca hem fiziksel hem de dijital belge geçerli sayılacak. Sürücülerden, e-Devlet üzerinden "Mobil Sürücü Belgesi" modülünü aktif etmeleri ve sağlık raporlarının sistemde güncel olduğundan emin olunması bekleniyor.